meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Бидайық
Жайқалады бидайықЛенинград аэропорты алаңында.Жайқалады бидайықПулковтың қабағында.Жайқалады бидайық көз алдымда,Жайқалады бидайық өз жанымда.Қайдан..
©  Сырбай Мәуленов
Сенім
(Хасен Өзденбаевқа)Көңілім саған мөлдіреген көл тұнық,Саған төрден орын берсем, жол тұрып,Әкем түгіл арғы атамның қолынанЕт асапсың ауызыңды..
©  Сырбай Мәуленов
Эскалатор
Эскалатор барады алып төменге,Эскалатор барады алып тереңге,Миллион аяқ—миллион орман көшкендейБарады ағып, барады ағып төбемде.Эскалатор ұқсап қызыл..
©  Сырбай Мәуленов
Рустави
Жанар таудай жатқан жонда атылып,Жалынымен бұлттарды айдап сапырып,Гудогімен ащы даусы жер жарып,Рустави алды мені шақырып.Рустави қарағанда..
©  Сырбай Мәуленов
Алматыда ақындар көшелері
Кетті олар күйзелтіп кеше мені,Болды енді өлмейтін дос өлеңі.Көрінеді тік басқан өздеріндейАлматыда ақындар көшелері,Ұлы Абайдан басталып ата..
©  Сырбай Мәуленов
Дауыл сұңқары
(Горький туралы)Қара бұлттарды жарып,Қара топандай ағып,Дүниені шайып бір өткен.Қап-қара найзалардай,Қап-қара найзағайлардайЖүзі дір еткен.Күнмен бір..
©  Сырбай Мәуленов
Қызыл жалау
(Баллада)Ленин жолды сілтеп азат, жарқын,Бастады ұлы айқасқа қазақ халқын.Ерттеліп кермедегі қазан аттар,Аттанды ұлы айқасқа азаматтар.Бұлт біткен..
©  Сырбай Мәуленов
Суворов ескерткіші туралы баллада
Ленинградқа жау жақындап төнгенде,Жыртылғанда жарқылымен түн оқтың,Түсірілді жер астынаӨр кеудеАрыстандар, қара аттары Клодтың.Түсірілді жер астына..
©  Сырбай Мәуленов
Сызықтар
Сызықтардың сыры жұмбақ тұмандай,Келем оның құпиясын ұға алмай.Мүмкін сызық түспей қағаз бетінеКөңілдерде жүзіп жүрген шығар жай.Жоқ, сызықтан жатыр..
©  Сырбай Мәуленов
Қарттық пен жастық
Қызды көрдім билеген «От» биіне,Тұрды алдымда мұңлы дана дүние,Тұрды алдымда нұрлы жаңа дүние,Еліктірді екеуі де күйіне.Бірде су боп сылдырлап үн..
©  Сырбай Мәуленов
Сороть—Пушкин өзені
Өлең-жырдың өзегі —Міне, бұл Пушкин жері,Сороть — Пушкин өзені,Маленец — Пушкин көлі.Пушкиннің айбынды таулары,Пушкиннің жас қаласы.Пушкиннің байырғы..
©  Сырбай Мәуленов
Алғашқы әсер
(Жазушы Василий Субботиннің айтуынша )Алматы артық екен ертегіңнен,Мадақтап мақтамапты ел тегіннен,Секілді алып кеме Алатауы,Ақша бұлт аумай қалған..
©  Сырбай Мәуленов
Әжелер
Ұйықтатып ұясының барша жанын,Кеш жатып, қарсы алып таң самалын,Әжелер немересін құшып-сүйіп,Сезбейді бойы ауырлап шаршағанын.Тыңсынып тұла бойы..
©  Сырбай Мәуленов
Ленин таулары
Москвада, Октябрьдің таңында,Тұрмын толқып Лениннің тауында.Биіктіктің символы ол, теңесерОған тау жоқ бүкіл жердің шарында.Таулар жатыр омырауын..
©  Сырбай Мәуленов
Бидай туралы баллада
Күн күледі,Гүл күледі қырларда.Әрі күн боп,Әрі гүл бопЖатады дән қырманда.Айтады күн:— Нұр алдың деп сен менен.Айтады гүл:— Түр алдың деп сен..
©  Сырбай Мәуленов
Бозшакөл басында
Осы екен ғой ата-бабам өлген жер,Жоқ оларды қазір көзбен көргендер.Ескен желдер қанатына мініп ап,Көшкен құмдар,көшкен жылдар — керуендер.Бабалардың..
©  Сырбай Мәуленов
Шота Руставели алаңында
Кәрілікті Курадай аққан білмей,Ертең қайта туатын батқан күндей,Руставели, тұрсың сен Тариэлдей,Руставели, тұрсың сен Автандилдей.Жұтасың сен жас..
©  Сырбай Мәуленов
Выборгтың қоңыр кеші
Бұлттар ағады,Секілді өмір көші,Теңізде жүзіп барадыВыборгтың қоңыр кеші.Төбемде аспан тұрҚұйылған қорғасындай.Кемерде тастар тұрҚарауылдағы..
©  Сырбай Мәуленов
«Жатыр мұнда Суворов»
Измаил мен АльпідеКөтерілген ту болып,Ұран болған әр тілде,«Жатыр мұнда Суворов»Салтанатты қабірсіз,Саусылдаған қарусыз.Жатыр аяқ астында,Атағы асқан..
©  Сырбай Мәуленов
Космодром
Айды тартып лебімен жақындатқан,Жер денесін отымен лапылдатқан.Ақ вулкандай бұрқ етіп шыңыраудан,Ала бұлт боп аспанға атып жатқан..
©  Сырбай Мәуленов
Дуадақтың көзі
Жүр еді қырда жайылып,Қос мерген атты оны.Қос мылтықтан шыққан қос түтін,Шұбалып жатты оны.Жатты ендіҚалбаң етіп жотада өзі,Жаудырайды жалтақтап бота..
©  Сырбай Мәуленов
Аңыздар
Балаларға айтатынАңыздар көп.Соны айтпай келемізҚарыздар боп.Аңыздар көп:Аспан жайлыТастар жайлы,Жазықсыз аққан жастар жайлы.Аңыздар көп:Аспанның..
©  Сырбай Мәуленов
Күн күркірі
Күн іш тартып күрілдеп,Көкте ойнатты жасынын,Құя салды дірілдеп,Ақ селі мен ашуын. ,Бұлттар жерге қарады,Көк жүзінен көшерде,Қарық қылып..
©  Сырбай Мәуленов
Сағадатхан
Алма ағаштар гүлдейді,Сен бірге гүлдеп күлесің, Сағадатхан,Алма ағаш семетінгн білмейді,Сен сөнетініңді білесің, Сағадатхан.Содан ба әлде кейде..
©  Сырбай Мәуленов
Той үстінде
Қыздыр тойды, құй шарапты,Күмпілдет бір күй шанақты,Сұңқылда, енді сұңқар жаршы,Тыңдаушының айызы қансын,Ей, шырқаңдаршы,Қайсың барсың?Көңіл шіркін..
©  Сырбай Мәуленов