Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Әскери марштар
Осынау аспан көз жасына малынған,Осынау орман жаралған тек сағымнан.Көз жасы емес,Сағым емес,Атты әскердің марштары секілдіЖаралғандай дауылдар мен..
© Сырбай Мәуленов
Аэростат туралы жыр
Түтеген оқ, түсетіндей көк құлап,Оңнан, солдан ұрып жатыр соққылап,— Икс жиырма, игрик бес — координатНысана — жүз алпыс жеті,Оқты ат!Жерге жетіп..
© Сырбай Мәуленов
Лениннің Машуктегі ескерткіші
Күңіренді Кавказ шыңдары,Омырауын жыртты оқ ұшып,Толқындар өрттей шуладыТастар да жатты соғысып.Жаңғыртып Кавказ өзенін,Естілді тағы жат..
© Сырбай Мәуленов
Қайда жалғыз қарағай
Қайда досым, оқ тиіп,Қара жерді қаусырған.Қайда жалғыз қарағайҚанжардай тіке шаншылған.Көзімді ашсам бірі жоқ,Өңім бе, әлде түсім бе?Өкініш, шіркін..
© Сырбай Мәуленов
Октябрь — май
Шаңқай түсте шатұр-шұтыр тулап өрт,Борап болып жөнелді ұйтқып тұнған көк,Ленинге атылған оқ атылды.Қайта айналып қырық бірінші жылда кеп.Шыққанында..
© Сырбай Мәуленов
Биік таулар
Биік таулар, шық алға,Биік таулар шығанда.Биіктесең есіңненБірақ мені шығарма.Тілемеген шығармынТілеуіңді бекер мен.Тұғырың боп тұрармынСені биік..
© Сырбай Мәуленов
Поэзия
Сиқырлы бір сұлудай,Көз төңкеріп қарайсың.Күннен түскен жылудай,Өн бойыма тарайсың.Нұрландырып көңілді,Кейде елес бересің.Кейде төгіп..
© Сырбай Мәуленов
Араб әуені
Көл орнына шөл далаКөк сағымды жұтады.Тентіреген жел-бала,Жұлқиды қу бұтаны.Сар тамызда, шөл құмда,Бір пана жоқ сүйенер.Кешеді от толқындыҚоңыраулы..
© Сырбай Мәуленов
Қарақалпақ бауырым
Ибрагим ЮсуповқаТүріңде тұр туыстық,Тіліңде тұр туыстық.Нөкістің Қызылордадай,Құшағы отты, күні ыстық.Жатаған дала, жалпақ құм,Дарияның бірдей..
© Сырбай Мәуленов
Жол дәптері
Жол дәптері жанымныңЖазылмаған беттері.Бар онда Алтай тауыныңАсулары, өткелі.Ең алғашқы жыр болып,Түсті бұған жел ізі.Жатты желмен бір..
© Сырбай Мәуленов
Ақайша
Өмірге қадам бір бастың,Өтірік пе айтшы, Ақайша?Өзіммен түйдей құрдассыңЖеңеше дейін қалайша.Мен де онда баламын,Бір жүгірдің сен кеше.Жасы үлкен деп..
© Сырбай Мәуленов
Қырғыз тойында
Қабыл ал сәлем, жігіттер— Алаулы сөзді қырғыздар,Қабыл ал сәлем, шыбық бел— Аяулы көзді гүл қыздар.Қабыл ал сәлем, қариялар,Шыңдардай басын қар..
© Сырбай Мәуленов
Хиуа
Жанып тұрған сағым оттайҚызыл шақа жоталарда,Доңғалағы шаңырақтайСалдырайды қоқан арба.Саз дуалдар, Құм аралдар,Бұлдыраған мұнаралар.Аттың жұмыр..
© Сырбай Мәуленов
Баялыш
Сортаңда жалғыз тұрса даБебеулеп желмен баялыш.Сахара шөлмен буса даІздемейді таяныш.Жарылып кете жаздайдыСоқпаса біреу ұмытып.Отымен шалқып..
© Сырбай Мәуленов
Жиырма екінші биіктік
Тартыстағы тағдырдай,Тұрды қабақ түйіп бұлт,Қасарысты алдырмай,Жиырма екінші биіктік.Бастырмады бір қадам,Биік жерден жау атып.Айнала оқ..
© Сырбай Мәуленов
Күн сәулесі
Желмен ұшты жапырақтар,Саулап түскен сары алтындай.Желмен ұшты жапырақтарСамұрықтың қанатындай.Боз киіктей зырлап қашқан,Батады күн бұлтқа барып,Боз..
© Сырбай Мәуленов
Құлпытастағы жазу
Келемін жортып жаяулап,Көрдім тас жолдың шетінен.Тоқтала қалдым аялдап,Оқыдым жазу бетінен.Мұңдарын маған шаққандайӨртеніп іші жалындап,Көрінді келе..
© Сырбай Мәуленов
Октябрь құрдасы
ІЖетпеген желмаямен жайлы орынға,Кім білсін, жатыр бабам қай қорымда.Жатыр ма әлде Сейхун жағасында,Жатыр ма әлде атақты Байқоңырда?Жоқ болып бүгін..
© Сырбай Мәуленов
Өмір өзегі
Көзге айқын шалынбайтын бір түрліСолтүстіктің көлдерінің көркіндей.Сенде асқан сұлулық бар сүйкімдіКөрген адам тұра алмайтын елтімей.Сенде асқан..
© Сырбай Мәуленов
Сергей Тюленин
Құлаққа ажал үні келіп,Әлем-тапырық соғыстың күлі көміп,Қуарып, гүлі семіп,Краснодон кетті кенет күңіреніп.Қаланың қақырады қабырғасы,Өртенді..
© Сырбай Мәуленов
Алматыда Ленин ескерткіші
Тұр тұғырда аршындап ол аттамай,Кетпейді оған күн мен ай қонақтамай.Қарауылда тұрады қызыл гүлдерҚызыл жұлдыз қадаған солдаттардай.Алатаудың ақ бұйра..
© Сырбай Мәуленов
Мавзолей күзетшісі
Түн.Көлеңкелер көлбең қағып ұзарған,Түн.Қызыл туларҚырмызы таң қызарған.Кремль өркештері –Ғасырлардың өткелі.Кремль шыршалары –Табиғаттың мәңгі жасыл..
© Сырбай Мәуленов
Ленин проспектісі
Тойды алып жұрт сағынған көптен-көп,Алматыға жайды қанат көктем кеп,Сапқа тұрған коло колонналар секілдіПроспекті жатыр жасыл көкпеңбек.Көк пен..
© Сырбай Мәуленов
Екі жүз тоқсан үш
Екі жүз тоқсан үшТарихтан таңдап алған орын жайлы,Екі жүз тоқсан үшПаравозға неге аттар қойылмайды?!Цифрлар тұрАңыз боп ой-армандай,Күн суретшінің..
© Сырбай Мәуленов
Қызыл алаң
Орнатқандай осы араға әлде кімТу түсіндей таңғы аспанды,Тоқығандай тіні менен сәуленіңКүрең тарғыл татарды.Кездерінде қатерлі жолға шығарҚылыштың..
© Сырбай Мәуленов