Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Дауыл
Тұңғиық түпсіз теңізді жауып,Соғады дауыл, бұлт бұйраланып.Атады быж-быж қайнап көбігін,Толқынды толқын үйіріп қағып.Жартасты айналып от..
© Сырбай Мәуленов
Ағайынды екеу
Арыңа жүгін туыс, қайран бауыр!Алысқан сертіңді сен ұмыттың ба?Жыл бұрын достық құрған қайда дәуір,Кетті ме, арамызды суытты да.Қан соғыс күркіреген..
© Сырбай Мәуленов
А. И. Одоевскийге ескерткіш
Білем оны: шығыстың тауларында,Екеуміз жапа шегіп бірге болдық.Қуғынның қайғысы мен арманын да,Екі дос еншіміздей бірге бөлдік.Оралдым туған жерге..
© Сырбай Мәуленов
М. Ю. Лермонтовтан
Жасырам дүниенің бәрінен мен,Жанымның жұмбақ сырын мәлімдемен;Қалай сүйдім, не үшін мен азап шектім,Қазысы жалғыз құдай арым менен!Ақтарып екеуіне..
© Сырбай Мәуленов
Күндізгі нөсер
Көк аспанды сілкілеп,Күн бұрқанды күркіреп.Дүниені шайқаған,Тынды да бір шу қайтадан.Сәлден кейін сауылдап,Ойнап жедел адымдап.Жапырақтарды..
© Сырбай Мәуленов
Бұрқасын
Жаяу боран бұрқасынИір жіпті кідірмей.Үйір қардың ұлпасынАққудың ақ жүніндей.Тоқымашы ежелденҚұйын, боран екеуің.Оқалап бір безеңдерШыршалардың..
© Сырбай Мәуленов
Дон Кихот
Жатар мезгіл. Көз ілмейміз сонда даКітап оқу қызық түнде – жатарда.Дон Кихотты тұңғыш ашып толғанаОныменен бір шығамыз сапарға.Испан шаңын жел..
© Сырбай Мәуленов
Он екі
1Қап – қара түн.Қар аппақ.Жел ұйтқиды жалақтап!Жүре алмайды жан аттап.Жел ұйтқиды жалақтап–Жерді жалғыз адақтап!Жел ойнайды үйіріп ,Ұлпа қарды..
© Сырбай Мәуленов
Қайнекей
Қоясың кейде жөтеліп,Жөтелді көше сен жүрген.Келеміз сені көтеріпЕмханадан зембілмен.Қымтаймыз, сенің қойныңаКетпесін деп жел кіріп.Асылған өзің..
© Сырбай Мәуленов
Хакімбекке
Біз бірі болмасақ та кемеңгердің,Біз бірі болмасақ та тереңдердің,Біз бірі болмасақ та көк шыңдардың,Егіз бір ұйқасымыз өлендердің.Біз бірі болмасақ..
© Сырбай Мәуленов
Тоқайға
Кәрілік жайында өлең жазып,Өзің кәрі болмай кеттің.Махаббат жайында өлең жазып,Өзің ешкімнің жары болмай кеттің.Тек қана қазақ үйінде,Бөлендің көңіл..
© Сырбай Мәуленов
Шабыт құсы
Күндізгідей жарық түсіКөкірегімнің қонағы.Менің досым — шабыт құсы,Көтеріл сен, жоғары.Көрмейсің бе, қамшыны әсем,Бедерлеген бұлт өріп.Көрмейсің бе..
© Сырбай Мәуленов
Ауылдағы кинода
Ол кезде кино жаңалық,Ауылдың кәрі-жасына.Шығып ап біздер қарадық,Ағаштың ұшар басына.Жұмыс жоқ онда... бұтақтар,Тартқылай берсін жейдені.Ашылды дана..
© Сырбай Мәуленов
Миллиардтан миллиардқа
Миллиардтық бірге ағып ағынымен,Миллиардың шомылып жауынымен.Жаңғырады кең дала, жаңғырады,Миллиардтың нық басқан адымымен.Дабыл қағып Кремль..
© Сырбай Мәуленов
Миллиард
Алып күшті диқандар шың тұлғалы,Жатты ма әлде жыр жазып тың туралы.Қара мақпал қою түн қойынында,Жер оттары жұлдыз боп жылтылдады.Миллиард үшін..
© Сырбай Мәуленов
Ғабдолға
Сен жоқсың —Сайранды салатұғын,Таксиді байлап қойып,Қақпаны қағатұғын.Сен жоқсың —Үстіңнен өтіп жатырӨлеңін жазып бұлт.Саған керегі жоқТитімдей..
© Сырбай Мәуленов
Қос тағдыр
IТолқыны шапшып Жайықтың,Толқытады жас талды.Қанатын қара жайып түн,Қаусырады аспанды.Жеңілтек жел дыз етпе,Бірде үнсіз,Бірде жылауық.Оралдың түні..
© Сырбай Мәуленов
Мтацминда
Тербеп жанын терең бір күй,Батқан бұл тау ауыр мұңға.Акакий ЦеретелиТебіренген қабырында.Мтацминда әйгілі атауГрузия қуаты бар.Мтацминда — әулие..
© Сырбай Мәуленов
Никос Белояннис
Көкседі ол бостандықты,Сол үшін шығарды үкім дарға асуға.Өмірден тапты адал достар мықтыСол үшін шығарды үкім дарға асуға.Күнді сүйдіСол үшін шығарды..
© Сырбай Мәуленов
Эрнст
Ауыр күнде шынығып,Жігіт болды жетелі.Серік етті, сыр ұғып,Шиллер менен Гетені.Қайнап қара дауылда,Астында өсті ауырдың.Сақтады ол жадындаМұңды жырын..
© Сырбай Мәуленов
Тихвин
Тихвин жатты алдымызда,Күндіз-түні ұйықтамаған дамыл көрмей.Сірескен шинельдердей қанды мұзда,Майданнан шыққан жаңа жауынгердей.Олардың жара болып..
© Сырбай Мәуленов
Ленинград ақындарына
Соққанда сойқан дауылдар,Темірді ұнтап,Тас жұтқан,Қалдыңдар қалай, бауырлар,Обыр оқ,Жебір аштықтан.Шапшыған ұйтқып жалындар,Әр адым басқан жер..
© Сырбай Мәуленов
Еске алу бауырлары
Бауыр десе жұлып берер жүрегін,Әпке деген асыл жан дүниедегі! Руы Тобықты – Ақсары – НазарДосымбекова Барқұт Есдәулетқызы 1 жыл өтті өзіңді..
Бозқырау
Ұзатқан соң құстарды,Күз адымы қысқарды.Ақ бораннан ат мініп,Келіп жетті қыс қарлы.Келіп жетті қыс атпен,Қысты қарлы құшақпен.Қырау тұрып..
© Сырбай Мәуленов
Дауыл мен жауын
Қара орманды бұлтты күніДауыл айтты көшірем деп,Күркіреп күн шықты үніЖауын құйып өшірем деп.Жапты шалқар жерді дауылЖапты заңғар көкті дауыл.Қара..
© Сырбай Мәуленов