meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Құрманғазы күйлері
Өн бойыңа бал әуен таратылып,Лаулап, cөніп бал cезім — жаңа, тұнып,Көрінгенде табиғат анаңдай боп,Өзің қайта туғандай жаратылып —Жеткізетін сезімге..
©  Сайын Назарбекұлы
Бойда екі "Менім" бар
Бойда екі "Менім" бар ерегескен,Жан-тәнімді сонша жыл бөле жескен.Бірі "Өзің", "Сен — жалғыз" десе тантып,Бірі "Ел" деп, "Отан" деп танады..
©  Сайын Назарбекұлы
Сыр ашу
Өзіме емес,өзгеге емес — халқымаЕңбек еттім, бір дем алмай, алқына.Ұлыма емес, тілек тілеп елімеӨмір сүрдім жүрек жара, сарқыла.Сыр ашайын: елемедім..
©  Сайын Назарбекұлы
Бір уыс топырақ, бір шекім бұлт
Бір уыс топырақ,Бір шекім бүлт енші алыпКетсем бе екенИмандылау жер шалыпИіскетермін ұрпағыма болашақ,Уа, Тәңірім! Тазасынан берші алып!Бұйрығы Алла..
©  Сайын Назарбекұлы
Адамдар
Құда болса әулетің мен нағашың,Іңкәр сезім тапса тоят, жарасым —Тамшы қанға жан бітірсе Құдірет,Адам болып аз ғана күн жанасың.Жаны бардың бәрі..
©  Сайын Назарбекұлы
Жаным таза
Жаным таза — мақтанышым тірлікте,Сезім таза — сақтамаймын бір бүкпе.Жер-Ананы ластамай Ақырға —Кете алардай бұл өмірді сүрдік пе?Тәнім тозып..
©  Сайын Назарбекұлы
Бәріңе қарыздармын
Анама қарыздармын! —Алты рет анау жаққа барып келген,Сондықтан алты бала жарық көргенМен өзім бар анаға қарыздармын —Болашақ азаматты танып..
©  Сайын Назарбекұлы
Өңеш
Тойып тамақ іше алмаймынӨңешімнен жаралы ем.Содан болар, сеземін менТірлік құнын шамамен.Қымбат тартып кетеді екенАуыл-аймақ, дала-дөң.Шыңғыс ханның..
©  Сайын Назарбекұлы
Ана шашы
Қиындықта қым-қуыт жасымаған,Ей, адамзат, не деген асыл анаң!Тірі тарих секілді көрінедіАсқар таудай ақ қарлы шашы маған.
©  Сайын Назарбекұлы
Төбеңді төмпешік боп биіктетем
Туған жерТабынтады ұлылығың,Қалайша дәлелдейді бұны ғылым?Беруге сөзбен, сірә, түсіндіріп,Мүмкін бе ұлылықтың шын ұғымын?Ұл тудың талай-талай..
©  Сайын Назарбекұлы
Ау, халайық!
Мендей ұлды қалайша елемедің?Дұрыс еді дер кезде демегенің.Өзің үшін тер төккен бір баланың,Біліп жүрші арам ас жемегенін.Шырылдаған сен үшін жаным..
©  Сайын Назарбекұлы
Мен Сайынмын ғой
Апырым-ай!Неге мені мына жұрт елемейді?Дейтін кісің мен емес ие, мейліБетін ашып алалық мәселенің,Болсын анық түсінік, түбегейлі!Танымадың сен, інім..
©  Сайын Назарбекұлы
Тым тереңнен тіл қатады біреу үн
Көз алдымда қаракөк боп жатты аспан,Бiрде адасып, бiрде санап дөп басқан.Көкiрекке сыйыспаған көп ойдыңКейбiрiне өз ұлымдай жақтасқам.Адамшылық..
©  Сайын Назарбекұлы
Қимас арман
Ойлар туар бiрiн-бiрi жоқтасып,Кейде қаңғып, кейде тура деп басып.Отырамын кейбiреуiн шеттетiп,Ал бiрiне өз ұлымдай жақтасып.… О дүние – ат алмаған..
©  Сайын Назарбекұлы
Жыр жазайын адалға аузым толып
Нан жоқ. Аштық. Аштардың қарны ашады...Май бар. Бал жоқ – тоғышар зарлар шағы.Тауып берші, етегі жасқа толып –Сұрар, жылар, көз жасы парлар..
©  Сайын Назарбекұлы
Елудегі “жас ақын” сыры
Елуiңде қолға алған қаламыңды,“Жас ақын” – мен дәмелi, балаң үндi.Жарандар, сынап бершi талабымды,Жүрмiн бе босқа шайқап шалабымды?“Е” десең, жазар..
©  Сайын Назарбекұлы
Шала
Тiл - елiмнiң мұрасы сан ғасырлық,Жыр тыңдадым iңiрдi таңға асырып.Иiсiм шығып тұрады қазақылау,Құрттайымнан кеткесiн қанға сiңiп.Кейбiр “шала”..
©  Сайын Назарбекұлы
Адалдық, ұят – егіз үн
Адалдық, ұят – лебiзiм,Құрайтын адам негiзiн.Бiреуiн өгей ұстасаң,Сыңары iздер егiзiн.Ойласаң қулық не түрлi,Адалдық кемiп, кетiлдi.Жүйкендi ұят..
©  Сайын Назарбекұлы
Мақалға сын
Оздыртпай ағайынның сәйгүлiгiн,Озсын деп ауылдастың тай-құлынын,Ақ көңiл, мақалшы ата ойламапты-ауАғайын, бауыр, туыс қайғы, мұңын.“Қалауын тапса, ..
©  Сайын Назарбекұлы
Ізетшілік
Ең асыл не? – Ол деген iзетшiлiк!Бар жаһанға жүретiн тiлек тiлеп –Ол асыл жан! Табиғат берген оғанЖақсылыққа жаралған жүрек – тiлек.Сүрiнгенде..
©  Сайын Назарбекұлы
Кім кінәлі
Талақ қылдым, несiне жасырайын,Боқтап берген құрысын насыбайың.Кiсiлiктiң жағдайын ойлағандаҚалай ғана желкенi қасымайын?!Көрдiк талай сараңды..
©  Сайын Назарбекұлы
Аққулары – Ақтаудың, Атыраудың
Қызықты ма Атырау айдынына,Қайдан көшiп, кереге жайды мұнда?Апырым-ай, не деген ырыс едi,Жаным жайлау, орын жоқ қайғы-мұңға!Қызық күнiн тойлай ма..
©  Сайын Назарбекұлы
Әлі өтеген жоқ едім қарызымды
Ұрандатсақ жас кезде – маздайықшы,Көңiл қайтқан мiне ендi, жаз тайыпты.Жалыны жоқ, жүректе шоғы қалған,Көкiректе қоздайды саз байыптыОйымды айттым..
©  Сайын Назарбекұлы
Ой
…Бұл дүние баянсыз –Сусыған қызыл шағылдай.…О дүние белгiсiз –Мұнардай, елес сағымдай.Сүремiн өмiр шағылмен,Болғанмен бiрi сергектiң.Айтпаймын оған..
©  Сайын Назарбекұлы
Туған жер
Атыңды жаттап өскен жастан адам,Туған жер, ыстықсың-ау басқалардан.Өзiңнен сәл биiктi көрсем болды,Өлеңмен әр төбеңе тас қалағам.Жырлапты аталарым –..
©  Сайын Назарбекұлы