Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Поэзия
Әкем маған жаттатқызды бірде аят,Қияқтай ай көк желкемде тұрды аяп.Қойнымдағы қағазымды су-су ғыпЖаңбыр талай жазып берді рубаят.Ақынмын деп қырға..
© Жүрсін Ерман
Әйел
Қай жерде, мейлі, қай елде,Әлемнің мәні - әйелде.Мықтымын десең ойыңды,Әйелге барып дәлелде.Әйелсіз айтпан әнді мен,Әйелмен дәмді әңгімем.Сүйкімді..
© Жүрсін Ерман
Сүмбе – жердің төресі
Сүмбе – жердің төресі,туыстарым мұнда бар.Жайдары, жайсаң ел осы,ойың мен сөзің тыңдалар.Нұрахметтің көзі деп,нағашылар шығады.Сыйлықтарын..
© Нұрлан Оразалин
Мен даладан тілек іштей сұраймын
Мен даладан тілек іштей сұраймын,тауға қарап, таусылып жыр құраймын.Ақын болып жүруді шын қалаймын,өлеңіндей өлең іздеп Абайдың.Құлагердің шабысындай..
© Нұрлан Оразалин
Таңғы тауық шақырды
Таңғы тауық шақырды,аспан мен жер сырласты.Әпкем іліп бақырды,әпкішімен қырды асты.Таңғы таза ауанысамал желпіп тербеді.Күздің желі даланыкүй..
© Нұрлан Оразалин
Ертегідей ерте көктем
Ертегідей ерте көктем...Анам мені еркелеткен,Әкем маған тай мінгізіп,хиялымды көркем еткен.Ертегідей ерте көктем...Әжем мені еркелеткен,Атам маған..
© Нұрлан Оразалин
Күзгі құстар
ӘшірбеккеБұйыртса... Көктем,кеудемде талай күз, ән бар,жазым бар жарқынаспанын арман көлбеген.Сырнайлы таңым,сыбызғы кешім, ұзаңдар!Ұзаңдар..
© Нұрлан Оразалин
Күзгі сағыныш
Бұла арман сынды...Бұла таңдарды тербеген,бұла сағымдайбұғалық түсіп көрмеген,бұл өнім менің жазылды,кезімдесағыныштарға шөлдеген...Шалқарға -шалқып..
© Нұрлан Оразалин
Жолдар
Жолдар қашады, қаладан шыға сап,Тартады жан-жаққа таралып.Оң жақта от сөнген бiр ошақ,Сол жақта бiр жердiң бары анық.Қай жолға түсемiз қаралық.Қай..
© Қасымхан Бегманов
О дүниеге менен бұрын өткендер
О дүниеге менен бұрын өткендер,Көздiң жасын өксiп-өксiп төккендер.Есте бар ма беткейлер мен өткелдер,Сонау жылғы жайма-шуақ көктемдер.Қарғыс қурап..
© Қасымхан Бегманов
Абай
Алаулаған таң көрсеңіз,Жүрегіңде сыр тұнар.Әр сөзіне мән берсеңіз,Сай-сүйегің сырқырар.(Қойын дәптерден)Жолайрықта тұрмыз біз,Шетін сезіп..
© Қасымхан Бегманов
Ей, алдамшы дүние
Ей, алдамшы дүние, жағаласқан,арбасқан,Әлi есiмде аяулы, аппақ сезiм, алғашқы ән.Нарық мерген соңымда садағына жармасқан,Құтылмадым бүгiнгi қамытынан..
© Қасымхан Бегманов
Ескі мұң
Бүгiн тағы мазалады ескi мұң,Ескi мұңнан ескi әуендер естiдiм.Асау жылдар алдарқатты, алдыңда,Айыбым мен күнәм болса кеш гүлiм.Кешiр гүлiм, қоңыр..
© Қасымхан Бегманов
Біздің ауыл
Ана өзекке жоғалады сай барып,Қасқырлары көкке қарап ұлыған.Байлығы үшiн кiсенделiп, айдалып,Мырзалары итжеккенге құрыған.Бiздiң ауыл тарихы бар..
© Қасымхан Бегманов
Жебемеген жетiм менен жесiрдi
Жебемеген жетiм менен жесiрдi,Өлеңшiлер аяспасқа бекiндi.Жүрiп өткен иiр-қиыр жолдарым,Менiң нәзiк ғұмырнамам секiлдi.Жанына ерiп арманы асқақ..
© Қасымхан Бегманов
Алматыға келді тағы, гүл көктем
Алматыға келді тағы, гүл көктем,Гүл көктемдер сағындырып жүр көптен.Еске түсті бозбала кез алаңсыз,Баяғыда қыздарменен бір кеткен.Алматыға тағы келді..
© Қасымхан Бегманов
Алматыға қар жауып тұр ақпанда
Алматыға қар жауып тұр ақпанда,Жаңа ғана атқан мынау ақ таңда.Алатауға қарап тұрдым балконнан,Аппақ дүние сыр жасырып жатқанда.Бала кезгі аппақ..
© Қасымхан Бегманов
Қалай өмір сүргенмін
Көре алмадым ауылымның таңдары,Жарқырайды түнгі қала шамдары.Қарап тұрып келбетіне қаланың,Қиялыммен туған жерге барамын.Бір ұлы едім күні кеше..
© Қасымхан Бегманов
Сендер аман болыңдар асылдарым
Сен биікте жүрсін деп төмендегем.МұқағалиСендер аман болыңдар асылдарым,Бір мұң барын кеудемде жасырмадым.Қарап әбден үйренген биіктерден,Шыңдар..
© Қасымхан Бегманов
Бұл жылдар кеткем қамысты көлдер
Бұл жылдар кеткем қамысты көлдертауменен, таспен достасып,Сен жаққа қарай тізіле ұшқанқұcтарға үнсіз қараймын.Шұғыла шашып қарақат көзіңжымиып тұрып..
© Қасымхан Бегманов
Ұзармыз біз қос нүктеге айналып
Ұға алмасам жүрегіңнің жарасын,Сезім менен махаббаттың арасын.Шатастырып алған болсақ нетерміз,Екі жаққа бөлек-бөлек кетерміз.Қоштасалық қимай тұрып..
© Қасымхан Бегманов
Көктем. Кентау
Барлығы ұмытқандай мені мүлде,Көргем жоқ бұндай азап өмірімде.Жолданбай қалған кейбір хаттарымдай,Жазылмай қалған шағым көңілімде.Туған жер жайлы..
© Қасымхан Бегманов
Хантағыға тағзым
Мен, мен едім, мен едім...МахамбетСырласудың реті бүгін түсті-ау сізбенен,Бозбаласы ем ауылдың кездесетін қызбенен,Күшігің ем кешегі, арлан болдық..
© Қасымхан Бегманов
Ташкентпен қоштасу
Кiндiгiмдi кескен жұрт,Кiр-қоңымды жуған жұрт.Қазтуған жырауТашкенге қарап жылағым келдi ардақтым,Әлденелердi өзiңнен қайта сұрағым..
© Қасымхан Бегманов
Сиқырлы еді-ау жаңбырлы көктем
Сиқырлы еді-ау жаңбырлы көктем,Мәңгілік арбап мені ертіп кеткен.Тірлік пен өлең соңыңда жүріп,Сендерді қалай ұмытып кеткем.Өңірді көкке бояған..
© Қасымхан Бегманов