meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Весной
С гор бежит вода родника,Листья шепчутся с ветерком.Вижу озеро издалека,Гуси, лебеди там кругом.Сядет стая, и шум пойдёт –Взмахи крыльев, весёлый..
©  Сүлеймен Баязитов
Бір сұлуға
Хордың қызын.Діндар біткен сұқтанған,Көргенім жоқ, көрмеген соң сенбедім.Бұл сөзімді демес теріс ұққан жан,Сұлуымсың жер бетінде сен..
©  Сүлеймен Баязитов
Бір саясаттанушыға
Ана елдi жау дедiң,Мына елдi жау дедiң,Қанқұмарлар бiздi деҚалдырмайды сау дедiң. Үрейге толы сөзiңменБездiрiп тындың, ақыры,Тыңдаушыны..
©  Сүлеймен Баязитов
Биші Шара Жиенқұлова
– Шара әжем би өнерінТүлеткенін білер ме едім?-Дейді Гүлден масаттанып,Би кітабын қолына алып.Қамажайды шалқып билеп,Киіз басып, салады өрнек.Би –..
©  Сүлеймен Баязитов
Ат
Павлодардың  көдесін текке таптаман,Базар кезіп Гробнодан Тысаға аттанам.Келген жұртты алдау үшін ойнадым,Уыс толы олжа таппай қоймадым.Әткеншектер..
©  Сүлеймен Баязитов
Астана
                                     Жер жөргекте сен жатқанда-ақ іңгәлап,Әлемге атың кетті «Астаналап».Ырымшыл қазақ біткен тәуба дескен,Тәй басқан..
©  Сүлеймен Баязитов
Жырлар
Ситараның ескі шегін ауыстыр,Құлақ күйін қайта келтір басқа ғып.Күндізгі жыр өз өмірін тауысты,Жұлдыздарды жастанып,Кешкі жырды басталық,Ситараның..
©  Рабиндранат Тагор
Құрбандық жырлары
Табыстым асау сезіммен,Табыстым бүгін аптығып.Жаңбырым жауып көзімненЖанымның көгін жапты бұлт.Тауымнан бұлақ - жыр құлап,Жағалап жүрек..
©  Рабиндранат Тагор
Арнау
Жаңа жыл келді!Ұлылығыңды ұғынып,Уа, байтақ Отан, аяғыңа бүгін жығылып,Сыйлаймын саған - өмірімнің барлық жиһазын,Сыйлаймын саған - көңілімнің зарлы..
©  Рабиндранат Тагор
Тартулар
Бағамдатпас бар ғажабын басқаның,Сүйемін мен бұлтсыз Бенгал аспанын.Иә, осынау көлеңкесіз кеңістікСұлулардың судан таза жас жанын.Көз алдыңа..
©  Рабиндранат Тагор
Мәңгі жасару
Батар Күннің бал-бұл жақ оған бетіненСүйді де Түн, былай деді:"Өтінем!Ұлым менің! Қорықпа сен! Ажалмын!Қойнымда бір мұңсыз-қамсыз демалғын!Сені..
©  Рабиндранат Тагор
Абайлау
Жақсылар мен ЖамандарБір-біріне ит қосып, айтақтасып өтеді.Ал дүбәра адамдарАяқтарын дүниеден байқап басып өтеді.
©  Рабиндранат Тагор
Жалғыз қақпа
Өтіріктен қорқып біздер,Қақпамызды жауып алдық тас қылып.Кірерге жер таппай Шындық!Қалды сыртта, жанарына жас тұнып.
©  Рабиндранат Тагор
Күн жауы
Депті бірде Жапалақ:"Не қыласыңдар дауласып,Көктегі Күнмен жауласып,Бекерге жүрген жоқпын ғой,Жапалақ деген атақ ап".
©  Рабиндранат Тагор
Мәңгілік пен өткінші
Деді Патша: "Дүниеге Әділдікті мен бердім!"Деді Әділдік: "Дүниеге әлдеқашан келгенмін!Батты сансыз күндерім, атты сансыз таңдарым,Сенің дағы о..
©  Рабиндранат Тагор
Проза мен поэзия
"Сен не деген икемсізсің, - дедіЖебе Сойылға,- Ұша алмайсың, иілмейсің - ауырлық бар бойыңда,Кел, жарысқа түс менімен, екпініңнен есіп от,Басты босқа..
©  Рабиндранат Тагор
Мақтау мен даттау
Мақтау және Даттау бір күн сөз кесіп,Жас дарынмен оңашада кездесіп,Сауал қойды: "Бүкпесіз сыр айтыңыз,Қажет сізге екеуміздің қайсымыз?"Сонда былай..
©  Рабиндранат Тагор
Жер жұмағы
Оң жағасы өзеннің, көздің жасын бір сығып,Деді: "Арғы жаға ғой - шын бақыттың тұрағы!"Сол жағасы өзеннің қарс айырыла күрсініп,Деді: "Арғы жаға ғой ..
©  Рабиндранат Тагор
Кемеңгер көңілі
"Уа, жомарт Жер! - деді бірде Нарада,- Ақылынан алжасты ғой бар адам.Өздерінше шеттерінен бір керім,Саған тіпті тигізеді тілдерін.Шіріген бір ұяға..
©  Рабиндранат Тагор
Жалақы мен қайыр
"Уа, ұлы Жер.Сен не деген сараң ең?!Үздігемін үзім нанға бола менСоңғы кезде ұйқыны да ұмыттым,Ащы терге неге сонша құнықтың?Салмай жұртты..
©  Рабиндранат Тагор
Заман-ай!
Қилы-қилы заман-ай,Өзгерді қазір талабы-ай.Еркіне көшті халықтың,Күн көрістің амалы-ай.Жабамыз кімге жаланы-ай,Туындап жатыр ғажап-ай.От пен судан..
©  Сағи Әбілхасенұлы
Қарғалым менің
Қайран менің Қарғалым,Құлазыпты жан-жағың.Жайлауыңа сән берген,Қайда кеткен малдарың.Баурайыңды шарладым,Жағдайыңды аңғардым.Келбетіңе сән..
©  Сағи Әбілхасенұлы
Ауыл төңірегінде
Ауыл – алтын бесігім,Қойылған алғаш есімім.Көргенімді сөз етсем,Айтындаршы несі мін.Қарасаң жас пен кәрі де,Ұмытты «Ауыл» әнін де.Туған жерден..
©  Сағи Әбілхасенұлы
Тіл тағылымы
Тіл арқылы өтелер,Рухани қажетің.Өнеге алар өзіңе,«Тыңдамасаң сөз жетім».Көңіліңді көтерер,«Жақсы сөз- жарым ырыс»-қой,Беделіңді түсірер,Жаңсақ..
©  Сағи Әбілхасенұлы
Шеген ауылы
Туған жер, өскен орта, ата мекен,Тым ыстық көрінеді ала бөтен.Тосын мен Бесқопаның табиғаты,Құдайдың бізге берген таланы екен.Бағалы тал мен жиде..
©  Сағи Әбілхасенұлы