Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
ДОСТЫҚ ЖЫРЫ
Қайтем сені, сағыныш-ай жаралы,Күрсінумен күндер өтіп барады.Өмір - өзен, сан салаға ағамыз,Достық жыры жағалауда қалады.Жанарыма жастанады лағыл..
© Нұрғиса Төремұратов
АҚЫНДЫҚ АРНАСЫ
Тәубемен туып аңсарып,Тәңірден медет тіледім.Ләззаттың жұтып кәусарын,Өлеңмен талай түнедім.Дүрия - ғұмыр көңілді,Бақытты - білген шын күліп.Параққа..
© Нұрғиса Төремұратов
ЖЕЛТОҚСАН ЖІГЕРІ
Жағаладым жақсыларды жақыннан,Жараландым жазатайым жазымнан.Жылнамаға жылжыған ба жоқтауым,Жиырма жылдың жанарына жазылған?!Жұбанышым жымысқыдан..
© Нұрғиса Төремұратов
МАҢДАЙЫНДА ТӘҢІРІ
Болмысым бекзат, білемін, Үмітті алға жалғадық,Айтамын бүкпей жатқа нық. Тек тағдырға жүк артып.Күнге..
© Нұрғиса Төремұратов
Ақын аға Әбілда.
Беделді ағам қатарының арасында,Дүрілдетті Оңтүстік қаласын да.Колпаштайық ақынды шын жүрекпен,Әлдилеген жырымен кәріні баласын да.Осы сағат біздерді..
© Әбділда Тастанов
Бұзылып қалар бұрышы
Бес күндік мынау жалғандаАдамды ажал шалғандаБайлық пен ынсап, атағыКөріне бірге барған ба?Бойыңда қуат жан бардаШайтанға бекер алданбаНамазыңды оқып..
© Талғат Сұлтанов
Құран сөздің ұлысы!
Әр сөздің бар ғой бағасыӘр сөздің бар ғой шаласыКөңілге салып қарасаңТарамда-тарам арасыПенденің жетсе санасыҚұран ғой асыл дарасыОйланып соны..
© Талғат Сұлтанов
Сырғуда уақыт
Сырғуда уақыт сезбейміз оны сірә біз,Сезбейміз мүлде көз іліп таңда тұрамыз.Осылай өмір кетеді алып жастығынКәрілік деген шыңға да бәлкім шығамыз.Бір..
© Талғат Сұлтанов
Ана
Құшағында ыстық құлпырып өсті ұл, қызыңАяулы ана шуағы сөнбес жұлдызым.Тағдырдың мынау сыйы мен сынын бір кешкен,Жаныма үлгі өмірлік әрбір нұрлы..
© Талғат Сұлтанов
Аллаға сенім
Бастаймын алғаш сөзімді,Жаратқан Алла атымен.Сенніммен жалғап төзімді,Аллаға ғана бас ием.Тәңірге деген сенніммен,Жүремін иман жолында.Құтылмас..
© Талғат Сұлтанов
Күлімдейді Рақым шал
Көк майсаның аңқиды қалай исі? —Кенеле бір иіскеп қалайыншы.Аунайыншы кілемдей көгалыма,Қазотысын кеудеме қадайыншы.Кенет бізге түйілді лаңшы..
© Қалижан Бекхожин
Бұл тауда...
(Ленин атындағы совхоздың жас жылқышысы Ақан Секуовқа арналды)Бұл тауда тұлпар-ата жылқы баққан,Жылқысын Ерейменнің жұрт ұнатқан.Тұқыртып ақ борандай..
© Қалижан Бекхожин
Бүркітіңдей шарықтат, Ерейменім!
Алқынбай-ақ адасқан аңшыдайын,Бүркітсіз-ақ басына мен шығайын.Бүркітіңе ұқсайын бірақ өзім,Қияларға қадайын жырдың көзін.Көрейін бір келбетті кең..
© Қалижан Бекхожин
Үкілі бастар қалғыған
Келемін бұйраттаКеудемді керіп, желпініп.Аспанда бір жақтаАғылды бұлттар жөңкіліп.Теңселді ырғалыпCap бұйра жайсаң алдымнан.Керіл бұлданыпҮкілі..
© Қалижан Бекхожин
Жыл келеді
Қағып аппақ қанатын жыл келеді,Қарлы мамық қаусырған қыр белеңі.Қаз бұлттарға кестелі тосты төсін,Қыспен бірге құйындап жыр келеді.Жыр келеді..
© Қалижан Бекхожин
Архитектор мен тарихшы
Басталды да соққан дауыл әлгіде,Бір төбеде өршіп кетті әңгіме.Шарлап келіп шөл даланың өрлерін,Барлағыштар айтып жатыр көргенін.Сарадырдың топырағы..
© Қалижан Бекхожин
Лида Волконская
Қалың құм жоталанып оппа қардай,Ызғын жел ойнақтаған шаң көтеріп.Жүре алмай жолбарыс та тоқтағандайҚыр басқан құйындардан қаптай өріп.Жер түгін өртеп..
© Қалижан Бекхожин
Түрікмен қызы
«Он жеті өрім шашыңды,Қайта неге тарадың?Сұр өзенге ашулыКүліп неге қарадың?Әлде жарың көп күткенКемеменен келе ме?Ұнады қай үмітпенСаған мынау..
© Қалижан Бекхожин
Ташауыз
Шел дала...Талай құм белдіЗулап тағы асамыз.Құмды жарып үн берді,Алдымыздан Ташаузы.Шықты халқы нұрлана,Күткендей бір той бізді.Көрді бүгін бұл..
© Қалижан Бекхожин
Тақия-тас
Қала да орнар өңірге,Білемін — гүлдер бақша да.В. МаяковскийСұрғылт жар құмдарынан қаққан елесҚызықты аңыздардың аттары емес:«Қыз кеткен»..
© Қалижан Бекхожин
Адасқан өзенмен әңгіме
(үзінді)Көп ойлап тағдырыңды келем Әму,Сол ойым түбіңнен де терең Әму.Берді Кербабаев.Сағына кеп қарасам,Сел атасың бұрқанып.Асау күшпен орасан,Қайда..
© Қалижан Бекхожин
Қария мен дария
Алтын сақал омырауын алқалап,Қария тұр қабағынан ой тарап.Күркірейді орғып долы дария,Аласапыран толқындарын арқалап,Шал сөйледі күліп қана..
© Қалижан Бекхожин
Боранда
Бүркеп түгел құм жосыған қырқаны,Аппақ нөсер бұлан-талан бұрқады.Қалың аңдай қарлы құйын ойнақтап,Жапан дүзде дүлей даусын шырқады.Бүлік боран!..
© Қалижан Бекхожин
Жарылу
Алып таудай жарылғанАулақта жер тітіреп,Айлы түнде адырданШықты гүрсіл күркіреп.Қопарылып Қараадыр,Көкке шықты құм тулап.Діріл қағып дала..
© Қалижан Бекхожин