Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Колхоз – елім
IТағы да ауылыма келдім аңсап,Көріп дала қызығын көңілім шат.Қойғандай өзім бояп сары алтынға,Келемін алшаң басып далада ән сап.Жасыл бел қимыл қағып..
© Қалижан Бекхожин
Украинам менің
Асынып қаруАлысқа бардым,Қалың бір өртпенҚарыса қалдым:Анталап дұшпанАйнала тұстан,Түсіпті, отқаТуысқан елім —Украинам менің...Шалқыды. ОтанКегінен..
© Қалижан Бекхожин
Жылдар
Ағылып вагондардың тізбегіндей,Сағаты зор өмірдің соққан жылдам.Көрінер уақыт жылы — бізге күндей,Заманда.алға шауып,.асқан шыңнан.Өмір бар секундтың..
© Қалижан Бекхожин
Москва туралы жыр
Сәлем саған, даңқты зор Москва,Келдім қазақ жерінен, сонау қырдан.Гүлжазира шалқыған күн астындаМұнараңа күлімдеп қарап тұрған.Жүрегіммен сол жердің..
© Қалижан Бекхожин
Алма бетті жас бала
Алтын сәуле шашылып,Алатаудан күн шыққан.Алма толған көшегеКүн шыққанда ол шыққан —Алма бетті жас бала,Таң болғандай басқаға,Алмада емес..
© Қалижан Бекхожин
Ертіске
Көрісейін,Сүйісейін жалаңашЕртісіммен.Келдім — қаны,Көк тұманы араласӨрт ішінен.Сонда өзенімСүйген өзің кеудемді оқтар шырмап,Келдім сусап,Ереуіл..
© Қалижан Бекхожин
Шырқа, сәулем, алдымда
Шырқа, сәулем, алдымда,Шаттық жырын шалқыған.Енсін рақат жанымаОтқа кеше шарпылған.Сенің шаттық әніңдеҚуаныш бар, бақыт бар.Ән құйылса көңілге,Жанның..
© Қалижан Бекхожин
Дала жазы
Дала жазы!Тағы еркелеп сен келдің —Сұлуымсың, сенде — рақат, сенде — күн!Жайнашы сен, тынықсын бір жүрегім,Есіңде ме — көп қыс алыс жүргенім?Келдім..
© Қалижан Бекхожин
Көктем
Күн мен гүлдің көктемі!Сен дүниенің мәңгі жаңа нұрысың.Сен күніңмен күліп тұрған көктегі,Кеңейтесің бар ғаламның тынысын.Сенің жұпар атқан..
© Қалижан Бекхожин
Жаз әуені
Тоқта, бұлбұл!Шырқаймын әуелі мен,Бақтың жырын,Құлпырған мәуелі, кең.Бақ емес пе,Байтағы Отанымның,Дүниені тербеткен әуенімен.Жаздың даусы..
© Қалижан Бекхожин
Біздің ту
БолсаТеңіз үстінде көк толқындар,БолсаКөктің найзағай жарқылдары,Толқыннан даТелегей өктем туларЖарқырады мұхиттан шалқып әрі.Қызыл нұрлы түсінде..
© Қалижан Бекхожин
Сайлау күнгі жыр
Бәрімізге қызықты бұл күніміз,Шашу болып төгілсін гүл жырымыз.Жерімізді жаңғыртқан даусымызға,Бұталардан үн қосты бұлбұлымыз.Бүгін тағы бастадық жыр..
© Қалижан Бекхожин
Жер
Қалың қара толқындай,Қалқиды бұлт қасымда.Үн қосады жел тынбай,Көктегі ұлан-асырға.Мен де келем әндетіп,Бірақ дүлей көкті емес.Қиялымды..
© Қалижан Бекхожин
Алатауға
Тусам да теріскейде, қыр бетінде,Тау — бесік қиялымды тербетугеКүн сайын асқарыңа, Алатауым,Қараймын ойларымды өрлетуге.Жалғанның жартысындай алып..
© Қалижан Бекхожин
Жасыл белде
Жасыл белде желпіндіріп келем мен,Жаңа туған жан самалы өлеңмен.Өлең өзі жүрегіме құйылды,Жұрт даусынан жаңғыртқан сол қиырды,Өрнек сызып, cap..
© Қалижан Бекхожин
Ай туралы толғау
Тақ болған күллі дүние әлеміне,Еркесі жұлдыздың да, әуенің де,Тәңірі арулықтың, Ай сұлуым,Тағы да көрік бердің елеңіме.Ақындар тебіренген жер..
© Қалижан Бекхожин
Келіңдер, кең далама
Келіңдер, кең далама, достар тағы,Ән-жырдың халқымыздың қостар жаны.Жайылар алдарыңа кең құшақпен,Даланың дәнге толы дастарқаны.Ағасың! Алып жұртсың..
© Қалижан Бекхожин
Разымын
Осы мен кейіп едім кеше неге?Жүрегім, өкінішті еселеме!Әркімнің қилы-қия соқпағы бар,Разымын әжімі көп пешенеме.Албырт кез, алаңы жоқ тәтті..
© Қалижан Бекхожин
Менің қызметім
— Шырағым қызметің не, бастықпысың?— Жоқ, ақсақал, өлеңшімін.Жоқ, бастық емеспін мен,Өлеңшімін!Сүйемін өлең деген өнер шыңын.Жыршымын тіл безегенЖыр..
© Қалижан Бекхожин
Әншіге
(Татар ақыны Нури Арсланға)Жырладың сен бесігімде жатқанда,Жырладың сен мұңлы, тойлы шақтардаСенің назды жырларыңмен тербелдім,Жырақ қырда..
© Қалижан Бекхожин
Қос кептер
Қос кептер күнде қонады,Ауламды менің кең көріп.Ауламның солар қонағы,Сыйлаймын ылғи жем беріп.Екеуі қандай әдемі,Жем тереді жарасып,Қандай және..
© Қалижан Бекхожин
Ағама хат
Кейде жалғыз ойға батып кетемін...Нұрымыз ғой екеуміз бір әкенің.Бір ананың сүтін емдік, сеніменБір еді ғой сәби бесік мекенім.Шықты ма сол балғын..
© Қалижан Бекхожин
Менің көршілерім
Бір көршім бар — тұйық кәрі мұғалім,Бір көршім бар — сыпайы әйел дәрігер.Таңданамын мінезіне бұлардың,Сөзге сараң, бірақ ылғи әбігер.Қарт мұғалім көз..
© Қалижан Бекхожин
Бозбалаға
(Әзіл)Шағың ба бұл суынар,Неге тұрсың қуарып?Бақшада көп сұлулар,Қайт көзіңді суарып.Ізде бақтан сәулеңді,Ора, бірін құшаққа.Күндеймін-ау..
© Қалижан Бекхожин
Қария мен балалар
Сипайды шал қырау басқан сақалынАқсақал деп шығарған сол атағын.Жас балалар мәз-мереке қасында,Қызығады тұлғасына атаның.Ойлар бала: «Шалдың жоқ қой..
© Қалижан Бекхожин