Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Замандас
Айналайын көзіңненЖалт-жұлт еткен,Жан бар ма екенБұл жерде сенен өткен,Замандас,Кездескенде есіңе алып амандас.Үш ауылдың қыздарыЖиналса..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Туған күнің құтты болсын Ер аға
Аға десем, көз алдыма,Заңғар таулар елестейді.Сол таулардың, ешбіреуі,Бір өзіне теңеспейді. Көркем мінез, Күлім қаққан. Білімнің, ..
© Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Сәріде гүл ектім
Үйімнің алдынаСәріде гүл ектім.Нәр құйдым балғынғаЛебімен жүректің.Жарқырап шуақ күн,Емізді уызын,Кәусарын бұлақтыңТамыздым күн ұзын.Жүзінде нұр..
© Қалижан Бекхожин
Орман қызы
БІРІНШІ БӨЛІМОңаша үйде жатқан шақтарымда,Алаңсыз тәтті ұйқыға батқанымда,Ғажаби, сыры қызық түстер еніп,Қиялдың ағысымен аққанымда,Біл елес бұзып..
© Қалижан Бекхожин
Кек
Бірінші көрінісIЖасымнан құм ойнағын КерекудіңЖазылған ақ мамықтай көретінмін.Шиыршық атып құмы құйындаса,Артынан асыр салып еретінмін.Іздерім қалған..
© Қалижан Бекхожин
Қоштасу
(Ақмола - Қарталы темір жолын салуға баратындарға арнаймын)Жазғы кеш паркте,Мәз-мәйрам тамаша.Көз қысып жігітке,Қыздар жүр жанаса.Жан-жағы қызыл..
© Қалижан Бекхожин
Жол үстінен
IЖүйрік поезд келеді ағып,Түптен тартып тау тамырын.Суреттеуге сөз шыққанша,Кетеді ағып сан шақырым...Көк жалынды будақтатып,Шықты поезд өрден ..
© Қалижан Бекхожин
Кавказ сыры
(Саяхат)IЖастықтың жүйрік ойы судай тасып,Кеткендей кейде шалқып шыңнан асып.Жасымнан құмар едім серуенге,Көруге соны жерді.сырлар ашып.Серпіліп сұлу..
© Қалижан Бекхожин
Монтесса
(Баллада)Түнерген аспандағы бұлт кетсе,Күлімдеп сұлу қыздай күн жарқ етсе,Жайраңдап жұрт шығады Хенилде үйден,Табиғат мұңлы жанға нұрын төксе.Жарқын..
© Қалижан Бекхожин
Жас коммунар
(Париж коммунасы оқиғасынан)Мен бүгін сонау мұңды сырға баттым,Өткеннің түнегіне шырақ жақтым.Елестеп қиялыма толқын тарих,Бұлттары бұлдырады тұман..
© Қалижан Бекхожин
Маяковский
ТықсырыпӘшекейшілЕскі жырды,Келдің сенРеволюция дауылында.Сыпырып салып жатқанСырлы гүлді,Сом сөзді.Құйдың нөсер жауынында.Өттің сен тар кезеңненБір..
© Қалижан Бекхожин
Сұлтанмахмұтқа
Жалғыз мола, жол үсті,Жолаушы өтер көз салып.Өте беріп ой түсті,Тұра қалдым томсарып.Қурай басқан қу қабыр,Жел ескендей дүбірлеп,Күңіренгендей сонда..
© Қалижан Бекхожин
Түнгі көшеде
Түнгі самал еседіТереземнің алдынан.Кезіп түнгі көшені,Шаттық шулар шалқыған.Томсарады тау тұйық,Тұр қаладан сыр ұрлап.Дүрліккендей жау тиіп,Қашқан..
© Қалижан Бекхожин
Балалық
(Төкенге)Есіме алдым бүгін менБалалық шақ күнімді.Алаңсыз кеп жүгіргенБілмей бір күн тынымды.Іздегенім сол кездеКөз жетпейтін жер ме екен?Я ойнақтап..
© Қалижан Бекхожин
Есімде
(Ж-ға)Қалды есімде сол шағыңТұрдың - ау сен күлімдеп,Жалындады құшағың,От жүрегің дүбірлеп.Есіңде ме, ерідімСол бір сәби сүйістен.Балдай еді-ау..
© Қалижан Бекхожин
Сықырлайды көшкен сең
(Папаниншілерге)Сықырлайды көшкен сең,Соғып долы бораны.Бұл дүлеймен белдескен —Біздің Совет адамы.Сеңді соғып көк жайын,Арқырайды аюлар.Соққан ылғи..
© Қалижан Бекхожин
Кездессе екен көшеде
РомансКездессе екен көшеде.Жүргенімде бір жалғыз,Награды бар кеудедеЖұрт мақтаған сол бір қызКөз жіберіп төсіне,Көрсем күміс наградын,Күлім қағып..
© Қалижан Бекхожин
Қап тауының бұлбұлы
Өткен ғасыр, өткен заман,Көне дүние, күңгірт шақ.Қайғы күйін шерткен адам.Тіл тұтығып, дерт құсап.Ақын дария алшақтамай,Дауыл соққан толқынын.Өрлік..
© Қалижан Бекхожин
Білім туралы сөз
...Сүйемін мен, білім, досым,Ол — сөнбейтін идеалым.Ол — шаттығым, көңіл қошым,Ол — өршіген жас қиялым.Баласы едім ұйқылы ояуЖатқан сұлап сары..
© Қалижан Бекхожин
Орамалын кестелеп
РомансТаң алдында тәтті ұйықтапТынықты жас келіншек,Отырған ол түн ұзақ,Орамалын кестелеп.Алыста жүр сүйгеніШекараны күзетіп.Кеше ғана хат..
© Қалижан Бекхожин
Түнде ұшқан бұлбұл
(Пушкинге)Гүлсіз орман,Қараңғы түн...Ұшты бұдан жүз жыл бұрын,Желдей есіп мұңлы бұлбұл,Алқара көк әлем жүзін,Тебірентіп ән шырқаған.Жарқ-жұрқ етіп..
© Қалижан Бекхожин
Таң сәріде
РомансТаңның желі тұрғыздыГүлді тербеп гуілдеп.Сал ұйқымды кім бұзды,Желмен бірге күбірлеп?Күбір емес нәзік ән,Сыңсыған кім бұл маңда?Әлде қыз ба..
© Қалижан Бекхожин
Қуаныштың құйыны
Қуаныштың құйыны,Соқты ойнақтап Отанда,Жанның бәрін шалқытып,Желпу салды маған да!Қуанды да жас жаным,Шаттық әнін шырқадым.Құшты үнімді қыр мен..
© Қалижан Бекхожин
Испан қызына
Қиялдың қия кезген сапарындаШарықтап шықтым талай құзар шыңға.Көрінді гүл шоқылар арасынанАрулар ай сымбатты, әсем тұлға.Солардың бәрінен сен күндей..
© Қалижан Бекхожин
Домбыра
Тиер жылы жүрекке үнің сенін,Туған күні дауысыңды естігенмін.Атам, анам өсіпті сеніменен,Саған айтып кетіпті ескі кегін.Мені де маужыраған — сол бір..
© Қалижан Бекхожин