Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Біздің сайлау
Қайран қалам өзіңе, қазағым-ай,Алдау мол да, ақиқат аз-ағын-ай.Қалдығы қарнымызды аштырмайды,Шетелге кетіп жатыр таза мұнай.Саясат соқырларша..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Шұбар тіл
Шұбар тіл бізді айналып кетер емес,Ақындардың ащы зары жетер емес.Басшылардан бұқпай-ақ, сұғып айтат,Шахановтай бізді ешкім жетелемес.Ұлылардың..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Күмән
Жарлының жеп табысын,Байларым қайдан дамысын.Бірімен-бірі жарысып,Шонжарлар байқар шабысын.Адалдық алда жүреді,Байқасам пенде шабысын.Ағады өмір..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Ұлылар
Жанымды жайсаң кім ұғар?Санасы терең ұғынар,Жаралы арлан тірсегінТістеніп жалап шынығар.Көкейге толған қанды шер,Қолқаға кенет тығылар,Осылайша күн..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Фәнилік бес күнде
Ақымақ боп санасызбен санаспайық,Жарымға сөз шығындап, жақ ашпайық.Қу құлқынды бес уақыт ойлай бермей,Жарлыға қолдан келсе қарасайық.Мықтымен білім..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Алдыма құла, құсым
Бұл дүние адамзатқа сынақ үшін,Өз басыма келіпті сынағы шын.Ірі асық алшысына асықпайды,Көрдіңдер ғой сақамның құлағышын!Көзін жапса жоғалтады бұлақ..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Әселдің кешіне
Қызғалдақтай құлпырған қыр гүлісің,Әсем әнмен әрлейтін жыр нұрысың.Тағдыр сені түнекке қамаса да,Халқыңның бетке ұстар бұлбұлысың.Бал жырыңмен..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Әселге
(жанары ерте сөнген ақын, сазгер, әнші досыма)Көргенде ару Әселді,Айтайын алған әсерді.Көздері ерте сөнсе де,Сөздері неткен әсерлі.Алла жазса не..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Тағдырлас досы Зәуреге
Білмеймін, досым, білмеймін,Тағдырға мен де күлмеймін.Шаршасам қара түндеймін,Шаттансам жарық күндеймін!Тағдырыма ренжіп,Зарлы хатты үндеймін.Өмір..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Ақсамалға
Жауапсыз мені қатырдың,Ұйқысыз таңды атырдым.Тұңғиық ойға батырдың,Жүрекпен жылап жатырмын.Көңілім, көкке қол созба,Шамаңмен шапқын ақырын.Көрген..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Әлихан Бөкейханды аңсау
Қалу үшін ел болып мәңгілікпен,Ұлт тарихын зерттеді, сан күдікпен.Қол астынан Рессейдің шығу үшінБастап еді, Әлихан, таң үмітпен!Кенесары-Наурызбай..
© Гүлсім Сатыбалды
Бір қызға
Тұрса да темір тәртіп бағындырып,Келмейсің бе қасыма, жаным, біліп.Қайда кеттің, ғашығым, сағындырып,Сені сүйем түсімде сағым қылып.Басымнан қара..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
МАХАББАТ-СЕЗІМ
Махаббат гүл, әлде ащы жантақтай,Ей, арулар, қорғаңдаршы тән сатпай.Махаббатты қастерлейік жан сақтай,Сақтамасаң, кезіп кетер қаңбақтай.Махаббатты..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Ғашықтық
Ей, ғашықтық, ғашықтық,Құлшынып саған асықтық.Қолымызға кеп қонсаң,Бағалай алмай масықтық.Тура тілде түйін жоқ,Болмасын бойда жасықтық.Қасқалдақтың..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Іздеймін адаспай
Бойға енді кездейсоқта бір екпін,Жырлайыншы тебіреніп жүректен.Ұшқыр қиял желдей соқса қайтейін,Махаббатқа еміреніп дір еткен.Төзімімді тайбурылдай..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Өзімнің өмірбаяным
Қыр арқама қамшы-тағдыр тиіпті,Сынақты мол таусылмастай жиыпты.Алты жасқа енді толған шағымдаТұла бойым самаурынға күйіпті!Көп көрсетті өмір қызық..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Сыбаға
Қанаты қырқылса егер қатпай жатып,Бақытын сезе алмас құс қанаттың.Қырандай бір нүктеге қадалғанмен,Сұқ саусақпен көрсетіп, нұсқамаппын.Қасыма бір..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
« Шабытқа» қатысарда
Кереметті көрсеттім ісімменен,Қиналғанда сабақ ал кісің менен.Бес күнін бейқамдықпен өткізеді,Өмірдің өлшеулісін түсінбеген.Тағдырдың қаңтарында..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
«Самғауға» қатысарда
Осқырып шыққан тұлпармынОртасынан алаудың.Жырмен жарақ жастанып,Құлпын бұздым қамаудың.Тағдыр жазған жыртықтыңБетін жапқан жамаумын.Жыртығымды..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Өлеңім, серігімсің сыр аштырар
Өлеңім, серігімсің сыр аштырар,Толқығанда өзіңсің қыр астырар.Мықты өлең дүмпумен сілкігенде,Жабық жатқан қазанды бір аштырар.Болар бала бесікте..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Құранды ер
Төрде тұрсың маңқиып, құранды ер,Қолынан іс келетін құраған ер.Әбзелдермен жарасып сен тұрғанда,Қайыспастай қақиып тұрады бел.Арғымақтың, ер жігіттің..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
« Дауылкөк» тұлпарыма
Сұлу байтал тұрар саған сауырлап,Терді тықтым өткір көзден жабулап.Қысылмастан қостым сені арулап,Дауылкөгім, шапқан сайын дауылдат!
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Дамирдың тұлпары « Шабытқа»
Шабандоз шаңын қағыпты,Жүйріктер жүйткіп ағыпты.Дамирдің қосқан тұлпары,Біледі алған бағытты.Шын тұлпарға тұсау жоқ,Терлеп бір тізгін..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Торы бие тарихы
(Қаз ССР-нің 20 жылдығы бәйгесінен үзік сыр)Балапанын бүркіт те қымтап өтер,Құз басынан құлатып, сұңқар етер.Талантқа талап тура кездескенде,Көріпкел..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов
Жылқыша жырлаймын
Толқиды екен шабар ат,Шаршап шабар жаралы ат.Шөлде шапқан жүйрікпін,Өзен бойын жағалат.Жүйрікке, тағдыр, шүйлікпе,Сағаңды мөлдір сағалат.Шүйліксе..
© Нұрмұхаммед Әбілқасымов