Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қолыңды қанға жума ей, мұсылман!
Қолыңды қанға жума, ей, мұсылман,Жолыңа қаның сеппе, ей, мұсылман! Бағыңды өзің ғана байлап жүрсің,Жаныңды өзің ғана қарнап жүрсің! Мың жыл бұрын кім..
© Сүндет Сейітов
Көруге көзім соқыр болмаса екен
Көруге көзім соқыр болмаса екен,Сүюге жаным дертті болмаса екен. Шұғынық гүлдей реңді, аққұба қыз,Өзіңдей жан туғанды жақтырамыз. Атыңды сенің Ләйлә..
© Сүндет Сейітов
Қарғалар
Қарғалар айрық айы қан жалады,Адамдар қызыл түсті қар жалады... Көргенім өңім бе еді, түс емес пе?Түс көргендей болған жұрт түседі еске. Анамның..
© Сүндет Сейітов
Ей, Хафиз
Ей, Хафиз, мұнарадан құлаған сол сен бе едің? Тас басқандай түсті кеп еңсем менің. Ұлы ақын мен тақуа өлсе солай, Ажал деген бізге де келмес..
© Сүндет Сейітов
МӘРИЯ
Мұң толы мөлдір көзіңмен күлімдеп қана,Өзіңе ұқсас тағдырға жының кеп қара…Өзімізге ұқсас мінезге, өзімізге ұқсас…Һәм құлқымызға бас иген бұрын көп..
© Сүндет Сейітов
ҚҰДАЙ АНА
Сегіз ай болды, сегіз күн,Ғұмырын кешіп егіздің,Жүрген ем сегіз ай бұрын,Сол күні үнсіз дем үздің.Әзіл ме сол сәт, қайғы ма?Ұғымсыз болып жай..
© Сүндет Сейітов
Махаббат
Ертең-ақ жырға толы бұл күн елес,Жауыннан қорғаман бұлтым мені еш.Тоятсыз, махаббатсыз адам үшін,Секссіз ғашық болу мүмкін емес!Жүрегім содан менің..
© Сүндет Сейітов
ШЕР
Шыраздан кеткен Хафиздей Шыназдан кеттім,Сәлемін арнап отанға кіназдау көптің.Ақсақалынан бата алып өзбектің абыз,Сағыныш басар мекенді көздеп мына..
© Сүндет Сейітов
ШЫНАЗҒА АРЗУ
Ауылдың қызығы - масалар ызыңы,Ауланың қызығы - тәп-тәтті жүзімі.Өмірдің қызығы - жалт еткен нәрсені аузына салатын,Сүмбіл шаш, кәрі ару әжейдің..
© Сүндет Сейітов
ШЫНАЗ ЖЫРЫ
Шыназдың қасынан Боз өзен ағады,Боз өзен әу баста-ақ сағалы, жағалы.Боз ару өзеннің Сырлы өзен арнасыКүн ара толықсып есігін қағады…Боз өзен - Хауа..
© Сүндет Сейітов
ШЫНАЗ
VIII ғасырда іргесі қаланған қала. Ташкент қаласының ежелгі орны (Шаш қаласы)Жағасында Бозсудың мал жүретін,Жайлы жердің қадірін һәм білетін.Бергі..
© Сүндет Сейітов
Әруақ!
Шыр айнала бергенше, тәніме енші,Мен-мұндалай бергенше, бері келші!Сайтан емес, ішіме өзің түсіп,Жанышталған менім мен мені көрші."Әруақ" деп жаһанға..
© Сүндет Сейітов
Сағыныш
Көзімді зағипқа беріңдер,Қолымды батырға беріңдер,Жолымды ақынға беріңдер,Жанымды анама беріңдер,қайта өмір сүрсінші ол!Терімді кітапқа..
© Сүндет Сейітов
САҒАН ЖАНЫМ АШИДЫ...
Саған жаным ашиды, ашиды да,Сенен аулақ ұстаймын досымды да.Сенен алыстатамын бар кесірді,Саған тәуелді етемін ғасырды да.Саған ғашық етемін енді..
© Сүндет Сейітов
ДҰҒА
Әкемді алсаң, ал Құдай, шешемді алма,Шекпен тоқып берсе де өлмеймін ғой..(Халық айтқан екен)Бергі беттен анамыз кеткен түні,Ары жағына көпірдің..
© Сүндет Сейітов
*****
Жылама деді ол, мен жүрсем,Сұрама деді: кесел, мұң.Көңіл бос шақта, сен білсең,Мойны бос кетті-ау шешемнің…Мойны бос кетті-ау, кебінге,Оралып, маған..
© Сүндет Сейітов
ҰСТАНЫМ
Білмеймін ұстанымым қалай, қандай?Кеудемнен ұша жаздап жан айқайлай,Қоймады... Ұшты. Ұшты. Әне, ұшты,Соңынан сол қырсықтың барам қалмай.Ертең не..
© Сүндет Сейітов
ОЯТШЫ
Оянбай қалсам бір күн сен оятшы,Құдайға жақын болған ей, айтшы!Кеудемде жанып ойнап, қаным қайнап,Мен жатсам, басымда тұр барымды ойлап.Досыңның түні..
© Сүндет Сейітов
ОЯНШЫ
Қаңтардың сұсы қырғынға айналды,Ақпанның тұсы дәл солай.Қырғызбай қашып, Ырғызбай қалды,Жас қазақ өліп қаршадай…Домнаға түскен темірдей болып,Ызғары..
© Сүндет Сейітов
ЖАНКЕШТІ
Көреген басым көре алғанымен ертеңді,Ертең деймін-ау, бүгіннен жаным өртенді.Бері тартамын жаурағаннан ба шар басым,Ары да тартып, жырымдап алдым..
© Сүндет Сейітов
ҒАРЫШТА
Күз жұпары аңқыған дала мынау,Дала мынау, мен қайда қарадым-ау?Еркесіне хат жазып, қалам алып,Хат-хабарсыз жабыққан қарамын-ау!Сол ерке қыз тұрмысын..
© Сүндет Сейітов
***
Өмір маған ұнайды соңғы кезде, Соңғы кезде жібіді тоң мінез де.Сені ғана ойлаймын бұл күндері,Керегі жоқ секілді жанның өзге. Жо-жоқ...керек; дос..
© Арайлым Мұраталиева
Асылдың ұрпақтары
Сенде тудым.Болмасаң сенделемін,Сүйенішім, сүйерім, сендер едің.Тіктеп келем, бойымды саған қарап,Берерім көп, көп әлі елге менің.Елсіз, жерсіз..
© Гүлсім Сатыбалды
Үш бәйтерек, бес арыс
Үңілдірсе тарихқа ой тереңі, Есте сақтар қазақтың байтақ елі. Ілиас, Сәкен және Бейімбет қой, Қазағымның алып үш бәйтерегі. Елі үшін күндіз-түні..
© Тәуелсіздік күні
Қоңыр пальто (экспромт)
Қоңыр кеші қаланың неткен әсем!Қоңыр желдің жүзімді өпкені әсем!Қоңыр пальто киіп ап қоңыр күздесеруендейтін анамды жоқ демесең. Коңыр пальто киіп..
© Арайлым Мұраталиева