meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
ДОРИДА
Дориданың ұнайды алтын шашы да,Нәркес өңі, көгілдір көз бен қасы да.Достарымның тастап тойын мен кеше,Құшағында салдым ерке асырға.Қыза, қыза жеттім..
©  Александр Пушкин
ЛИЛАҒА
Лида, Лила! Дерт басты,Сағыныш жүрек жарады.Өлімге күнім жалғасты,Жалыным өшіп барады;Махаббат маған азап-сын:Күлесің сен жоқ менсінген.Күле бер..
©  Александр Пушкин
К...
Бақытты сол ғой,Аңдатып саған қарқынын,Еркелеп жетіп,Өткізген сәтті әр күнін;Әкеткен жаттапПәк қимыл, тәтті сөзіңді,Жан жалғар күлкі,Жүректе қалған..
©  Александр Пушкин
Альбомға
Махаббат өтер, тілектер өшер,Жоғалтса жарық өз сәнін;Түсірмес еске өткенді бекер,Бір хабар айтар тоқтамын.Парақтар сөйлеп, есіркер бізді,Тастайын мен..
©  Александр Пушкин
ЖАС ЖЕСІРГЕ
Лида, досым айнымас,Ұйқыда жатып тымырсық,Рахатқа қанып жаның мас,Жатасың кейде ыңырсып?Махаббат сәтті шағында,Арманға нені балайсың?Сен неге жатып..
©  Александр Пушкин
РАУШАН
Раушан біздің,Достар-ау, қайда?Таң гүлі үзді,Ғұмырын сайда.Дей көрме:Солды қыршын жас!Дей көрме:Шаттық бір тынбас!Гүлге айтшы:Кешір, сағынам,Жан..
©  Александр Пушкин
Тебіренгенде телегейім
Ақыл мен сезім жататын, Негіз бар менің кеудемде. Тамшыдан толқын ататын, Теңіз бар менің кеудемде. Жан айдынымды шайқама, Шағалаларым шулайды...
©  Амантай Әбдіқанұлы
Көктем келіп, еркелей ме сан бұлақ...
Көктем келіп, еркелей ме сан бұлақ,Жас босанған анадай ма әр қырат.Қандай көркем аппақ қардың астынанҚара жерім шығып жатса албырап! Құлпырып..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Кәрі қыс түсіп тағынан...
Кәрі қыс түсіп тағынан,Бусанып дала, бекінді,Арылған аппақ қарынан,Жалаңаш әйел секілді. Бекінді бойын жазбаққа,Лақтырып қалың көрпесін.Алдынан күтіп..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Су басы...
Су басы.Мүлгіген тыныштық.Қуырып барады Күн ыстық.Теректің жаны да қысылып,Ала алмай тұрғандай тыныс түк. От болып маздамай,Өшті өлең.Жел..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Қаңтардың мұз қатқан қабағы...
Қаңтардың мұз қатқан қабағы,Қысқарды-ау күннің де қадамы.Қадалып тұр екен дәл кімгеҚалқаның от ұшқан жанары. Көкірек тып-тыныш жата алмас,Қырық та..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Тосын сый жасар күз нендей...
Тосын сый жасар күз нендей,Талмаурап барып таң да атты.Тамыздың желі үзгендейТамыры тозған қаңбақты. Тірліктің ұрып дауылы,Тынысты бітеп..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Бір үйдің ішіндеміз...
...Бір үйдің ішіндеміз,Біреулердің, біз, бәлкім, түсіндеміз.Күпті көңіл қалмаған кімнен дейсің,Мықтылардың көргенбіз күшін де біз. Бір үйдің..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Жерле, жерле, жел мені...
А. Ахматовадан Жерле, жерле, жел мені!Жақындарым келмеді.Іңір төніп төбемнен,Білінгендей жер демі. Еркін едім мен сендей,Ғұмыр кештім теңселмей.Тәнім..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Ақырет алдында
А. Полежаевтан Қанжар менен у беріңдер,Шыным бұл,Қас пен достан халімді осы сұраңдар.Тірлік тамұқ екендігін ұғындым,Жүрегімді сорып алды..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Қарттар үйіне жолдама
Жылы ұя жоқ бас тірер,Жылайды енді өлерде.Жалғыз бала маскүнем,Жанашыр да жоқ елде. Қайғыменен көрге енер,Кеп емес бұл көлденең.Көп еңбектің..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Қарашада құс қайтты...
Қарашада құс қайтты,Аспан жылап,Шағынғаны белгісіз,Сағынғаны.Кететіндей тау көшіп,Тастар құлап,Жер көтерер түк үнсіз бәрін-дағы. Терезені ұрғылап..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Әкім мен ақын
Тіріде әкім төрде,Көп оған жақын пенде.Аты озып тұрған кездеТанытар атын да елге. Отырмас ақын төрде,Босаға жақын кейде.Жыр менен ақыл іздер,Жүрсе де..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Ақ Жайық
Айдыны бейне алтын нұр,Аққуы қонған ғажайып.Ақкөңіл менің халқымныңАрманы болғанАқ Жайық! Ағарды көздер жылаумен,Аққан қан қанша, төккен тер!Ақырып..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Той емес...
Той емес,Ойды емдім,Жоқ мұның бүкпесі.Өмірдей сөйлемніңӨлім – бір нүктесі. Жүректе оянарЖыр бардаТүн жарық.Сан түске боялар,Жерге де нұр тамып. Өлсе..
©  Ғайса-Ғали Сейтақ
Қаңтар жыры
Жыладым мен де, жыладың сен де сол күні,Жаныңа батып, қаңтардың сонау қорлығы.Айрық айында қабырғасы қарс айырылған,Ертеңгі күні “жылайрық” дейді ел..
©  Сүндет Сейітов
Үр қызындай
Үр қызындай үлбіреп тұрған сенсің,Менен басқа саған құл кім бар дерсің?Көрсем деп ем өзіңдей жанды әлемнен,Қыр соңыңнан адамзат қалмай ерген.Ех..
©  Сүндет Сейітов
Өртенді
Өртенді... Өртенуде байтақ мекен,Арамдық қарғыс атқыр қай тапта екен? Өртенді жан-жануар, жеміс-жидек,Адамдар күлден жасап, кебіс кимек. Райхан гүл..
©  Сүндет Сейітов
ҚҰДАЙ
Берсең бер, бермесең қой несібеңді,Өлген соң, жазалайсың несін енді? Сұрама еш нәрсені көрде менен,Шар басым өзіңді іздеп, дөңгелеген... Сұрама..
©  Сүндет Сейітов
Түспей жүр бір нұр маған
Түспей жүр бір нұр маған, бір нұр маған,Нұр жарата алмаған құрғыр ғалам. Жетпейтін бұл қандай нұр, кімнің нұры,Хақтың нұры ма әлде күннің нұры? Екі..
©  Сүндет Сейітов