Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Император емтиханы
Жанып-сөнген шоқтай болып өтіп жатыр замандар,Нендей мұра қалдырғанын басқа дәуір бағамдар.Император сынағынан өткен екен ҚытайдаУәзірлік..
© Дүйсебай Дәуірбек
Әмір Кәбір
Персияның бас уәзірі, реформатор Әмір Кәбір 1852 жылы Кашандағы сарай моншасында кісі қолынан ажал құшқан. Қазаға оның халық алдындағы биік..
© Дүйсебай Дәуірбек
Күзгі жыр
Табиғатпен сырласам, тілдесе алам, -Десем толқып, есті адам күлмес оған.Зор қасірет емес пе, күз-ғұмырдыңҒажап мұңын ұғына білмесе адам? Ұстай..
© Дүйсебай Дәуірбек
Гүл мен тіл
Гүл шоғына неге септің әтірді?Оны осылай етпекпісің татымды?Гүл сатушы – тілі бөлек қандасым,Ерсі көрдім гүлге иіссу шашуды. Мемлекет те гүл..
© Дүйсебай Дәуірбек
Есектер жайлауы
Табиғаттың кішкентай бір бөлігі туралы бұл өлең ойдан құралған. Дегенмен, осы бір жайлаудағы азғындық ықтималдығынан сақтану ләзім..
© Дүйсебай Дәуірбек
Адам құны
Асылдарын әспеттеп жиған жұрт бар,Өзін сыйлап, бөтенге тіленбейді.Кетпесін деп сыртқа ырыс ирандықтарТотықұсын кеденнен жібермейді. Айналдырып бәзбір..
© Дүйсебай Дәуірбек
Арамшөптер бақшасы
Табиғаттың кішкене бір бөлігі туралы бұл өлең ойдан құралған. Ешқандай астарлы мәні жоқ деп айтуға да болады. Негізгі ниет – жамандықтан..
© Дүйсебай Дәуірбек
Бәлкім, бәрі басқаша болар ма еді
Марқұм ағам Әлжан Сабырұлы бала кезімде маған дәрігер болу жөнінде әзіл-шыны аралас кеңес беріп еді. «Жастайыңнан шырағын жақтың ба..
© Дүйсебай Дәуірбек
Ерлердің ері – Сырым Датұлы
Ерлердің ері – Сырым Датұлы,Ерлік пен рух – мұның жақыны.Қайрат қылыпты тентіремесін депҰрымға ұлы, Қырымға қызы. Падишасы ердің – Даттың Сырымы,Осы..
© Дүйсебай Дәуірбек
Қар жауып тұр
Қар жауып тұр, дүние қандай көркем!Көңіл қардай қалықтап, самғай берсең!Бірақ, бұл да өткінші бір құбылыс,Қар да ғайып болады, қалмайды..
© Дүйсебай Дәуірбек
Жалғыздық
Көңілімнің көгінде сезім аунап,Көшкен кезде іргемнен сенім аулақ,Жанарыңда мұңайған бір жалғыздықАлған еді өзіне мені баурап. «Бұл жалғыздық..
© Дүйсебай Дәуірбек
Имансыз болма
Біреулерге Құдай бәрін береді.Байлық та бар, алтын, гауһар, інжу-маржан – бәрі бар. Төрт қыбыласы сай.Бірақ Иман жоқ.Ең сорлы адам сол.Бір кем..
© Шерхан Мұртаза
Сарыала қаз
Жазушы Оралхан Бөкей:– Елімнің бір жайлауы Құрымбай саз,Жайлаған алты ай жазға сарыла қаз.Шолпандай таң алдында туып батқан,Қайтейін, о дүние..
© Шерхан Мұртаза
Ойшыл қарға
Түнімен – жаңбыр.Таңертең – қар.Жалаңаш ағаш мүлгіп тұр.Төбесінде – қарға. Ойланып отыр. Не ойлайды?Қарғаның тілін білмеймін. Әйтпесе сұрар едім:–..
© Шерхан Мұртаза
Тым… тым…
Патшаға тым жақындама,Тым алыстап та кетпе.Ол да от сияқты:Тым жақындасаң күйіп өлесің,Тым алыстасаң үсіп өлесің.Бір кем дүние.
© Шерхан Мұртаза
Құдырет
Бидайын алып, сабанын қойған Құдай.Жақсысын алып, жаманын қойған Құдай…Бір кем дүние.
© Шерхан Мұртаза
Арман
Балалық шаққаҚайта алмайсың.Бір кем дүние.Құдайға сыйынған құстай ұшады,Адамға сыйынған мұрттай ұшады.
© Шерхан Мұртаза
Жан жылуы
Үй болғанмен есік жоқ жабылатынПеш болғанмен отын жоқ жағылатынҚабырғаны жиһаздар жапқанымен,Оған да жоқ, жылулар бағынатын.Азынаған көп мұндай..
© Гүлсім Сатыбалды
Телефон
Телефонда бүгінгі назарымыз,Байланғандай бес күндік базарымыз.Мейір, көңіл, уақыт, өліп жатыр,Мәнсіз күнге, өзіміз жазалымыз.Жын-жыбырға, ыржыңдап..
© Гүлсім Сатыбалды
Шаттығым
Өздеріңмен еріп келді шаттығым,Серік болды, сезіміме тәтті күн.Сергелдеңге түсіп жүрген сәттерде,Ойлаушы ем, береді деп бақ-ты кім?Суып, ысып..
© Гүлсім Сатыбалды