meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Аққан қандай құдірет тамыр бойлап....
Аққан қандай құдірет тамыр бойлап,Қандай күш ақыл-ессіз еркіңді алған.Оңаша отырамын Тәңірді ойлап,Домбыраның үніне сертін жазған.Сүйе ме осыншама..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Түк көрмегендей таңдай қақтырып тау елін....
Түк көрмегендей таңдай қақтырып тау елін,Айғыздап бірақ әппақ қырқаның сау өңін.Ақ жаңбыр құйды,Айхай дүние,Ақпанда...Әуедегі өлең ақ қардың бұзып..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Бұл теңізде ескегі жоқ қайықтың....
Бұл теңізде ескегі жоқ қайықтың,Қайықшы өлген байламы ірі, байыпты.Кәрі маяк, капитансыз кемелер,Тозған порттар, ескі бағыт, көне жол.Адасқандар..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Өлең – ғұмыр...
Өлең – ғұмыр...Шыққа қонған құсым ең,Нәзіктікті саған қарап түсінем.Қандай қиын үнін есту бақыттың,Күреңіткен күлкілердің ішінен.Кешір мені!Сорлы..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Шұғылалы нұрға бөлеп ақпанның....
Шұғылалы нұрға бөлеп ақпанның,Мұз үстінде сарқыларын төзімнің,Оттан ыстық болатынын ақ қардың,Қыста жылы болатынын сезімнің...Тоң жүргенмен..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Кешір, тағы кеш жолыққан тағдырым....
Кешір, тағы кеш жолыққан тағдырым,Өзіңді аңсап кірпігімде жанды мұң.Ескі лашық...Тәтті шарап...Қос көзе...Бірін оған,Саған құйдым ал бірін...Екі көзе..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Бесінші кітаптағы өлең
Мәрттік жасап,Жаратушы тым сараң,Бәрін бере салған екен бір саған.Еркіңді алып,Елжіретіп жаныңды,Мөлдіреуге бола ма екен мұншама?!Жұлдыздарды..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Ташкенттен шай алдырып демдеген....
Ташкенттен шай алдырып демдеген,Сахилардың сахиысың сен деген.Ғашығына шай құйдырып көрмеген,Омар Хайям қалай ғана өлмеген?!Әуен мұңлы,Арман..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Көк Тәңірі басқан мөрін....
Көк Тәңірі басқан мөрін,Ақ періштем нұрлы кеуде...Қалмағандай аспанда орын,Сені жерге кім жіберген?!Лаң салғалы өмірге осы,Аңыз жазып..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Сал көңілдің от дәмесін мұз қарып...
Сал көңілдің от дәмесін мұз қарып,Күдік торлап қиялымды қым-қуыт.Қиналады қылығыңды қызғанып,Ғазал жүрек тәтті мұңға тым жуық.Өлең жазу ақынға бақ..
©  Ерлан Аманқожаұлы
“Сапарларың болсын мәңгі ғұмырлы!”
“Сапарларың болсын мәңгі ғұмырлы!”Тілек айтып талдар тұрған үзіліп.Ерніне іліп қызғанышын іңірдің,Мұңға батып қалған еді қыз-ымырт.Баяны жоқ бақыт..
©  Ерлан Аманқожаұлы
Сәл дірілі талықсытар ернінің....
Сәл дірілі талықсытар ернінің,Өлтіреді-ау елік бейнең өжетім.Тыңдай-тыңдай Төлегеннің ерлігін,Өзімді өртеп бара жатыр өз отым.Балғын жүзің,Түн..
©  Ерлан Аманқожаұлы
НАҚЫЛДАР МЕН ҒАҚЫЛДАР
40Тасқын сулар таудан өтіп, тас жарар,Ну жайқалар тереңдіктен татса нəр.Қардай аққу, құстар ұшса қаңқылдап,Құзғын қалар үні бітіп..
©  Көне түркі жырлары
КӨҢІЛ КҮЙ ЖЫРЛАРЫ
... Жігіттерді жинайық,Жеміс теріп, сыйлайық.Той қызығын тыймайық,Аңға шығып, құс салып.Төрт аяғын билетіп,Құр атқа басын үйретіп,Қырық кез құрық..
©  Көне түркі жырлары
АРМАНШЫЛ ТАЛАПКЕР СӨЗІ
Елден озып кетермін,Білімге де жетермін,Рахымына құлдық етермін,Жəрдем берсе тəңірім.Мен ұлыны тіледім,Рахымы жалғыз тірегім,Қабыл болар..
©  Көне түркі жырлары
БЕЛГІСІЗ БАТЫРДЫ ЖОҚТАУ
Жаудың отын өшірді,Дүниеден көшірді,Дұшпанньң қаны жосылды,Шəйіт болды өзі, ер еді.Жақсы істерге бас болған,Дастарқанына ас толған,Жаураса елі..
©  Көне түркі жырлары
ЕРЛІКТІ АҢСАУ
Жорық сап түнде көшелік,Ямардың суын кешелік,Бұлақтан қанып ішелік,Жаудың бəрі қуылсьн.Жүйрікпен таңда жөнейік,Будыраштың қанын төгейік,Басымыл бегін..
©  Көне түркі жырлары
ИАБАҚЫЛАРҒА ҚАРСЫ КҮРЕС ЖЫРЛАРЫ
Будыраштар да құтырып,Алпауыт ерлер жұтынып,Жорыққа шықты жапырып,Қанымызды біздің төкпекке.Тасаға дұшпан тірелді,Біздерге елші жіберді,Қабағы қатып..
©  Көне түркі жырлары
ТАҢҒҰТТАРҒА ҚАРСЫ КҮРЕС ЖЫРЛАРЫ
Таңғұт жау тиді айлалы,Қатұнсін тісін қайрады,Жайратпай жауын таймады,Бауыздап жанын қинады.Тұрмады бектер алдасып,Жекпе-жек шықты арбасып,Қылыштың..
©  Көне түркі жырлары
Өлшеулі өмір.
Менің үніме құлақ түр елім,Бəрі-бəрі де сынақ білемін.Өмір жайында ойлана қалсам,Ессіз адамдай жылап-күлемін.Жүрміз өлместей өмірге келіп,Жалғанның..
©  Саят Әбенов
Вокзал
Қолды сүйіп қолымды қалған қысып,Алматыға кетуші ем арман құшып.Осы вокзал еді ғой мені өзіңізШығарып сап сан мәрте, алған күтіп. Енді келіп егілем..
©  Дүйсебай Дәуірбек
Қытай қорғаны үстінде
  Әкеліп еді Қорғанға тағдыр даңғылы,Екі қазақ жүр, байқадым жаңғырғанда үні.«Мықты болған ғой біздердің бабаларымыз, -Сондықтан, - дейді, - қытайлар..
©  Дүйсебай Дәуірбек
Сәйгүліктерді аялаңдаршы
  Сәйгүліктерді аялаңдаршы, өтінем,Үркітпеңдерші, үнемі қағып бетінен.Батпан да батпан жүк артып қойып болдыртып,Жеңіс бақытын шығармаңдаршы..
©  Дүйсебай Дәуірбек
Өнерлі жастың өлімі
  Ол «нарықтан» күтпеген бе тәтті үміт?Жан жарасы кетті ме әлде асқынып?Біз тұратын жатақхана артындаЖіпке асылып жан тапсырды жас жігіт. Тұрды жұрт..
©  Дүйсебай Дәуірбек
Күзгі қайың
  Өз қолыммен өлтірдім есіл күнді,Өтті бір жаз өткен соң есім кірді.Есерсоқ жел еліріп, етек жұлқып,Жас қайыңды мұңайтып шешіндірді. Жел дегенін..
©  Дүйсебай Дәуірбек