Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ескі сүрлеу...
Ескі сүрлеу,Есірік жол кешегі,Ессіз дәруіш қайтқан мүлде меселі.Түні бойы пенде сүйгіш перілер,Неге менің көз алдымнан көшеді. Перілерім – сар..
© Ерлан Аманқожаұлы
Қаңтар айы...
Қаңтар айы...Түн ызғар,Үміт күшті,Қонақтатып қайыңға қырық құсты.Түс жорытып отырмын...“ҚолымдағыҚайқы қылыш ортамнан тіліп түсті”.- Шуламаңдар..
© Ерлан Аманқожаұлы
Кім кетті...
Кім кетті,Кім келді?...Жұрт білмес,Осыны неліктен ұқтым кеш?Сағыныш жел текті еседі,Махаббат аспаншыл бұлтқа үндес.Кім едім,Кім едің,Кім..
© Ерлан Аманқожаұлы
Елес
(Мағжан Жұмабаевқа)Тайганың төсі ну орман,Ну орман бітпес жыр еді.Арғымақ мініп ту алған,Елестер кезіп жүреді.Қарағай, қайың көкке өрлеп,Ақ қаншық..
© Ерлан Аманқожаұлы
Бозінген мұңлы сыбызғының жетім сазындай...
Бозінген мұңлы сыбызғының жетім сазындай,Күймелі көште түймелі қыздың назындай,Қаймағы қалың Қайнардың сұлу жазындай,Бір өлең қалды, Бір өлең қалды..
© Ерлан Аманқожаұлы
Тоқташы желікпе жел құйын...
Тоқташы желікпе жел құйын,Тынышымды кетірген қай зарлы ән?!Айта алмай жанымның шер күйін,Келемін гүл кешіп...Найзам қан...Келемін шықтарды..
© Ерлан Аманқожаұлы
Күрілдеме
Мені кешір,Мен ғой сені кешірем,Қобыз төрім бақ құзыры бақсының.Баяны өлмес махаббаттың бесігі ең,Моласына айналдың-ау нәпсінің.Сұп-сұлу қып судан..
© Ерлан Аманқожаұлы
Хан-Тәңір
Ерімес мұз-қары,Тоңдырмас ызғары.Аспанда тігілген қосым бар,Ей, перінің қыздары,Сендермен кездесем тосыңдар...Мыңдаған ғасырлық қар..
© Ерлан Аманқожаұлы
Сайрам
Сайрам, Сайрам,Сені мезгіл мұңайтты,Ақынсың-ау қайғысына күлдірген.Бір махаббат болған дейді,Кім айтты?!Бір сағыныш қонған дейді,Кім білген?!Мазмұны..
© Ерлан Аманқожаұлы
Отар – Тағдыр
(досымның әңгімесі)Ауру ақпан,Хал-жағдайы сәл, бірақ...Жыр оқыса жаңылмайды тіркестен.Қарғалардың қарқылында қар жылап,Қаратаудың қабағынан күлкі..
© Ерлан Аманқожаұлы
Ақбастаудың тұмасындай шымырлап...
Ақбастаудың тұмасындай шымырлап,Тамырымнан қайнап шығып мың ырғақ.Жыр оқыдым жапырақтың тілінде,Қоңыр түннің құлағына сыбырлап.Тыңдады ма?Тұра берді..
© Ерлан Аманқожаұлы
Мейхана...
Мейхана,Елтіп әніне,Төрінде Ли Байдың суреті.Қаттырақ сілтедік бәрі де,Шығыстық шайырдың құрметі.Ауырлау,Өңі де тым суық,Төрдегі ноянның..
© Ерлан Аманқожаұлы
Мың бір түн деген отына мұңлы....
Мың бір түн деген отына мұңлы,Өртеген сұлу өлеңім.Бала күнімде оқығанымды,Көзіммен көріп келемін.Жапырақтарды жаны жаралы,Ханзадаларды..
© Ерлан Аманқожаұлы
Бір уыс құм...
Бір уыс құм...Алақаным тесіліп,Түйіршіктер қалды жылап сусыған.Ақымақпын өзімді өзім кешіріп,Айналамнан өп-өтірік қымсынам.Көкірегім көк аспанды..
© Ерлан Аманқожаұлы
Мезгілдің удай шарабын іштік....
Мезгілдің удай шарабын іштік,Түніне құйып тамыздың.Тарихтың жалғыз парағын ыстық,Сұп-суық мұңға ағыздым.Қуарған терек лебіз білдірді,Қарт көкірегін..
© Ерлан Аманқожаұлы
Хас батыры боп ертегілердің....
Хас батыры боп ертегілердің,Әділдік үшін дұшпанды өлтірдім.Жұмбақ қайғыға өртеніп өлдім,Елесі қуып мыстан кемпірдің.Ақылға жақын аядым миды,Отаса..
© Ерлан Аманқожаұлы
Таңдану
Жанарға мұң,Көкірегіне шер тұнғыш,Тоғытатын дарияның толқынын.Осы өлкеден ақын көрдім мен тұңғыш,Таңдайында сыңғыры бар шолпының.Шын адамды танытатын..
© Ерлан Аманқожаұлы
Шеше
Шеше,Ұлың ем зор бағы,Көзіне күн сайын түнеп шық,Сен жайлы ойласам болғаны,Кептеле қалады бір өксік.Тағдыр ма?Тағдыр ол қабағыҚаталдау,Қартайған кісі..
© Ерлан Аманқожаұлы
Шаршаудың азабын....
Шаршаудың азабын,Торығу дертінде,Елемес болдым ба шынымен бертінде.Еркіне ешкім де бағынбас ертеден,Еркіндік болғанмен ақынның еркінде.Жаныңды..
© Ерлан Аманқожаұлы
Самырсынның отынына пештегі....
Самырсынның отынына пештегі,Көп жылындым ,Кейінгі өмір кеш мені.Арманымның жалауындай жанғаны,Үмітімнің білтесіндей өшкені.Алыс отар...Ескі..
© Ерлан Аманқожаұлы
Сұп-суық дала тоңдырды тағы....
Сұп-суық дала тоңдырды тағы,Үйі құрғыр да үрейлі.Жындардың қалың болдым ба іңкәрі,Елестер бірге түнейді.Тағы да шарап ішті үнсіз деме,Тілдеспей..
© Ерлан Аманқожаұлы
Бөлісе алмайтын қуанышыңды....
Бөлісе алмайтын қуанышыңды,Ортақтаспайтын мұңыңа.Жайлаудың бальзам бұлағы сынды,Шөліркемейтін жырыңа.Өтірік күліп тұратындарға,Жылап жатады қу..
© Ерлан Аманқожаұлы
Самұрық құс жылады....
Самұрық құс жылады,Кеше...Жаңбыр...Ескі лашық маңынан еседі ән жыр.Жеті ықлым жайында күй тыңдайды,Жетім шырақ нұр құсып көшеде әрбір.Сансыз қылмыс..
© Ерлан Аманқожаұлы
Не қалды, қарайғанда қамыс қалды…
халық өлеңіСонааау...Бозторғайдың әуеніне гүл ынтық,Балдай балғын дәуренімнен жыл үркіп.Әрі баяу,Әрі сондай тездікпен,Мезгіл жатты..
© Ерлан Аманқожаұлы
Он сегізім...
Он сегізім...Жалғасы деп жыршының,Жүрегімен сүйді әппақ.Кешіп өтіп мөлдіреген гүл шығын,Құлағаным құй батпақ.Аманаты таудан ауыр бақшада,Жолдан тайып..
© Ерлан Аманқожаұлы