meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Күзкүткен
 Жасырулы жүректің түбіне өлеңЖылуына жаздың да жібімегентоңға ұқсайды!..Мендегі бір өкінішҮйлескенде мезгілдің мұңыменен.Мұңдарыма амалсыз сендім..
©  Биболат Сәтжан
Мен сөз сұрап тіленбедім....
Мен сөз сұрап тіленбедім,Танылғанға табынбадым.Емлеге сүйенбедім,Ережеге бағынбадым.Өзіме шақ қайғым енді,Жаным үшін жазғаныма.Жасырып та қойғым..
©  Биболат Сәтжан
Күмән
Ымырт қараңғысында бақ ішіне аттадыматтады менімен біргебейтаныс қара күшік.Көз байланарлық (жарық) қараңғы,Құлақ тұндырарлық (айқай)..
©  Еділбек Дүйсен
Қайталану
Бір-ақ түнде...Барлық бақбақ біткеннің басындағыүлпілдектерөз еріктерімен ұшып кеттіЕкі сағаттан соңтерезені ашқанымдасүйреп әкеттібөлме ішіндегі..
©  Еділбек Дүйсен
Түс. Ұмыту
Шеше,қиранды үй ішіндеКөз жасың кері ағып,Тоналыпескі жиһаздар мен бағытын ұмытқан желге жүр екенсің деймін.Алдыңнан ауру мысық шыға кеп,Тұра кепмен..
©  Еділбек Дүйсен
Түн. Меланхолия
(Диптих)ІТерезенің маңдайынан жел өбіп,Кәрі сағат қағады үнсіз таңдайын.Көкке қарап көк-сұр ернім кеберіп,Мен отырам жындысүрей жандайын.Есімді алып..
©  Еділбек Дүйсен
Құлазу
...іңір ұзақ жылады...бұйра бұлтқа бет басып...Ғаршы кеттіақшамғы азан даусы көкті асыпƏлмисақтан ғұмырдың баян етіп "бір кемін"Ай қадаған..
©  Еділбек Дүйсен
Каспий. Қызыліңір
Бұрынғы өмір.Бұрынғы ауыл.Бұрынғы ән...Бұрынғы Күн, көкжиекке тығылған.Жөргегінен аунап түсті жүрегім,Уақыттың уысына ұрынған.Толқып...Тасып...Симай..
©  Еділбек Дүйсен
Sсotophobia. Безгек
Құс жолы бүрлеп төбеңдебейне өрік талша.Бейне өрік талша елітер күйге еніп те алса-Табаныңнан кеп түнде Өлім қыдықтайды екен,Мəнсіздігіңнің ішінде..
©  Еділбек Дүйсен
Алданған
Құрғақ іңір.Көк мешіт.Лыпасы жоқ ескі бақ.Мешіт үсті ұшады қарқылдаған көш шұбап.Қара ағаштың ең соңғы жапырағын үгітіп,Көшеді олар түн жайлы..
©  Еділбек Дүйсен
Ұйқысырау
Əлі есімде...Жел үйірген қоқыс ішінен ұшқан тарғыл шүберекАуыл үстін айналып жүріпкетеуі кеткен ескі бағанаға ілінді.Содан бастап, тарғыл түс- ұранға..
©  Еділбек Дүйсен
1782
Мұнарасын тұман қамаған мешіт,Пəрəнжі киген қарындасымдай, меңді.Бір кездердегі нəп-нəзік үмітбүгін шыдам кейіпіне көшіп,Үнсіздік шеңберінде..
©  Еділбек Дүйсен
Үзілген жапырақ
Сары ала айналам,Отырмын. Бау іші.Құстардың сайраған,Тым сирек дауысы.Бойжеткен-теректе,Жалғыз тал жапырақ.Желменен желөкпе,Тұр байғұс..
©  Еділбек Дүйсен
Ақ қыс айшықтары
Түсіп дүние түр-түрге,Кештіреді күй қызық.Жер - сұлуға бір түнде,Кетті ақ көйлек кигізіп.Аймалап күн ақ маңдай,Сансыз сәуле шарқ ұрад.Қар бетінде..
©  Еділбек Дүйсен
Ғажайып қала
Тауларым үнсіз, ақ иық,Айрылмайтын сабырдан.Далам жатыр далиып,Шалғын-шапан, жамылған.Үйлер көкке өрлеген,Күнді сүйіп, нұрлана.Бұрын соңды..
©  Еділбек Дүйсен
Санамақ
Бір дегенім — бірлік,Берекелі тірлік.Екі дегенім — елім,Туып-өскен жерім.Үш дегенім — үміт,Жалқаулықты ұмыт.Төрт дегенім — тілің,Тілді ұмытпай..
©  Еділбек Дүйсен
Қонақ
Келген қонақ шайынды,Ақ дастархан жайылды.Ас атасы - нан анау,Танау жарып барады-ау...Жұпар иіс аңқиды,Ас мәзірі сан қилы:Түр-түрі бар..
©  Еділбек Дүйсен
Жұлдыздар жымыңдайды...
Жымыңдайды жұлдыздар,Шаттық күйін кешкендей.Білінбейді түнгі ызғар,Жұмбақ жылу ескендей.Сұлулық-ай, жер-көкті,Бір өзіне қаратқан.Түнгі аспанның..
©  Еділбек Дүйсен
Ауыл
Ауырды, міндет - арқалау,Ауылдан ба едің, қалқам-ау?!.Қоңсылар тұрар қол бұлғап,Жол шығар одан сан тарау...Аспаны тұтас көрінген,Түтіні көкке..
©  Еділбек Дүйсен
Оқу
Ақыл — ойдан саз ұғамын,Жырға толып тылсым бағым.Кітап атты қазынаның,Бұлағынан сусындадым.Оқу деген — көңіл кені,Оқығанның, жүзінде — нұр.Жетелейді..
©  Еділбек Дүйсен
Қос қалам — қос жанарым
Ұстап, елдің, алға атын,Қанат жайып, самғайтын.Айдындағы қос аққу -Астанам мен Алматым.Ей, Алматы, асқағым,Таңырқатып тастадың.Астанаға..
©  Еділбек Дүйсен
Жазғы түн
Жұлдызды көрпесін жайды түн,Толықсып туыпты, ай бүтін.Сағына сүйеді самалы,Жаныма тиеді жайлы тым.Сан баурар, жазғы түн сәнімен,Сұлулық, өмірдің мәні..
©  Еділбек Дүйсен
Ұя
"Ұя"деген, төгілген,Қандай шуақ сөз еді.Өнебойы өрілген,Мейірім-ау, өзегі.Жүрек шіркін тулады,Қарлығашты көргенде.Үйректейін судағы,Ойым сүңгіп..
©  Еділбек Дүйсен
Менің мектебім
Мектебім - бұлбұл бағынан,Кеудеме бір нұр дарыған.Үйрендім кешікпеуді де,Қоңырау сыңғырларынан.Үйрендім әдет-ғұрыпты,Өмірге қажет білікті.Адамдар..
©  Еділбек Дүйсен
Көгершінге наз
Хат тасып жүрген көгершін,Иеңдей маған сенерсің.Қайтесің, күтіп тұр алда...Сені де, мені, нелер сын.Самғашы көктің төсіне,Шарлашы, екпін есіле.Ойымды..
©  Еділбек Дүйсен