meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Талдыбұлақ
Қалғанмен қыр астында қу балалық,Елесі жүрегімде тұр қадалып.Мен туған ауылда бір бұлақ бар-тын,Жататын тау жылғасын құлдап ағып. Білемін..
©  Мұқият Қойшыбайұлы
Кісе белбеу
Ізгілік жататұғын талғамында,Жүретін жақсы жандар жан-жағында.Жасатып əкем берді кісе белбеу,Алғашқы мүшел жасқа толғанымда. Таныған қас шебер деп..
©  Мұқият Қойшыбайұлы
* * *
Айналасы жасыл орман, көк шалғын,Бүгін тағы ауылымды еске алдым.Бас қосатын жері еді ана төбелер,Күнделікті əңгімеге көп шалдың. Көкжиектен кеткенше..
©  Мұқият Қойшыбайұлы
Туған жер
Өзіңнен өзге нем бар қымбат тағы,Тұр, міне, тұла бойдың тулап қаны.Туған жер, ертелі – кеш ойға оралсаң,Сәбидей шырылдаймын құндақтағы. Бір ғұмыр..
©  Мұқият Қойшыбайұлы
Сырнайы сығанның...
Сырнайы сығанның – самал жел сыңсыды,  Көрікті ару қыз, күлкісі өзгеше.  Көгілдір көзінен сырғанап мұң шығы,  Тұрғанын мен көрдім, өзі тек сезбесе...
©  Біржан АХМЕР
Əнбісің, жаным....
Əнбісің, жаным, əуелеп тұрған, Бұлбұлдың əлде дауысы? Жалығар ма едің көбелек мұңнан,  Бір ғұмыр – қанат қағысы.  Сыры не сендік..
©  Біржан АХМЕР
ЭЛЕГИЯ
 Ессіз күндердің елесі сөніп,  Бұлыңғыр тартып, кетті ме менен? Шараптан құйшы, бəріне көніп,  Қайғымды үнсіз шектірген, өлең. Мендік жол – мұңлы...
©  Біржан АХМЕР
Сүю бұл
 Сүю бұл – бір күннің бесінші бөлігі, Кеш емес, түн емес, күн де емес, таңы да.Сен келсең – түнде де Күн нұры төгілді, Сен кетсең – кеш түсер таңсəрі..
©  Біржан АХМЕР
КҮЗ
 Сарғайған гүлдер, сірə, көп,  Күз келсе, баққа үңілем.  Тамшылар – дымқыл тұман боп,  Қалықтап тұрды күнімен. Жауратты ызғар жер-шөпті,  Аулақта –..
©  Біржан АХМЕР
ƏЛДИ-АНА
кірпік ілмей жатырсың неге, анашым?..қараңғы түн. Ұйқысыз сен ғанасың.«жас теректі» несіне уайымдадың,жел соғады, əйтеуір жел болғасын.жұлдыз біткен..
©  Біржан АХМЕР
* * *
желдің гуілін,  топырақтың тынысын,  бозаң қырда өсетін Өлең-шөптің сыбысын,  жапырақтың жүзінен ғарыш жаққа бет алған,  қыз-ауаның күлкісін,  ардан..
©  Біржан АХМЕР
* * *
Ымырт түссе, қанат жайып адырға əн, аңсарыма дем салады жел ескі.күнмен бірге күңгірт ойға шомылған, қиялымды жан түсінбес көмескі. қызыл іңір...
©  Біржан АХМЕР
* * *
сөз – ғаламнан, ғалам – Хақтан жаралған. құсни хаттай шимайланған жер беті. өмір мəні – қара жүрек, ақ арман, əр күн сайын алмасады келбеті. пенде..
©  Біржан АХМЕР
* * *
мен сенің тəтті қылығыңды сүйем, бұрымыңды сүйем өрілген. періште сынды ұғымыңды сүйем, жылуыңды сүйем төгілген.мен сенің мөлдір жанарыңды..
©  Біржан АХМЕР
* * *
аппақ Айдың жамалынанмұң сырғып,айналаны тербетіп тұр үнсіздік.бақ ішінде бір сағым бар беймәлім, сығырайтқан шам көздерін нұрсыз қып.көкірекке..
©  Біржан АХМЕР
КҮЗГІ ЭЛЕГИЯ
Көңілсіз бақ. Қорқамын тегі неден, сан тараптар айырды сені менен. мың жапырақ билейді жүрек болып, маңдайдағы жазмыштың желіменен. содан ба екен..
©  Біржан АХМЕР
Бүгін тағы саған келдім....
Бүгін тағы саған келдім кешқұрым, (мен кешкендей сағынышты кешті кім?) Бəріне де көнем, қалқам, бірақта, Қоштасқалы маза бермес ескі мұң.Сені әлі де..
©  Біржан АХМЕР
КҮНІМ
күнім, саған жарасар еркелеген, еркелесең, көңілім шертеді əуен.қоңыр үнді сарын кеп көкейіме, көкіректі қозғайды көркем өлең.күнім, саған жарасар..
©  Біржан АХМЕР
Жарығым
Жарығым,мұнша аяулы болар ма сезім деген?..сезім деген – сенделген өзім дер ем.  көкжиекке тығылған Күн нұрындай, ұяласың...  мөлдіреп  көзіңде..
©  Біржан АХМЕР
* * *
жүрегім жүрегіңмен үндеседі, үнсіз ғана сүйеді, тілдеседі... сөздерің – сағым тұнған самаладай, көздерің – қоюланған түн кешегі. ғажап қой.. жүзің..
©  Біржан АХМЕР
Босаттым ішімдегі....
Босаттым ішімдегі бір адамды,Кешірдім кінәларды, күнәларды,Сөйтті де өмір мұңнан бір тазарды,Сөйтті де көңіл кірден бір ағарды...  Арылып күллі..
©  Жадыра БАЙБҰЛАНОВА
Мендегі жалғыздық...
Мендегі жалғыздық - бітпейтін жалғыздық,Біткенше қан-сорам...Ешкімнен ештеңе күтпейтін жалғыздық -Күтуден шаршаған.  Мендегі жалғыздық - дерт те өзі..
©  Жадыра БАЙБҰЛАНОВА
Мен ауылдан кеткелі....
Мен ауылдан кеткелі көп жыл өткен...Қарсы алар ма жатсынбай жол гүл еккен?Арман қуған көңілмен аттанып ем,Қайтып келдім сол көңіл, сол..
©  Жадыра БАЙБҰЛАНОВА
«Сізге» айналып....
«Сізге» айналып кеткелі «Сен» дейтінім,Өлең болып барамын өң-кейпі - мұң...Махаббатты сол шығар, жырлайтыным,Махаббатқа сол шығар..
©  Жадыра БАЙБҰЛАНОВА
Жазылмастан қалды....
Жазылмастан қалды іште қаншама өлең,Өткен күннен белгі боп қалса деп ем...Бәлкім, кейін, дәм-тұзым таусылғанда,Бір шумақ жыр жазуды аңсап..
©  Жадыра БАЙБҰЛАНОВА