Бөлім: «Жұмбақтар жинағы»
Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Бөлiнгендi табыстырып,
Бiрiктiрсе қабыстырып.
Жымдастырған жiгiт де,
Байқамайсың түгiн де.
Жауабы: Желім
Бiрiктiрсе қабыстырып.
Жымдастырған жiгiт де,
Байқамайсың түгiн де.
Жауабы: Желім
Бiр санға өсiрдi,
Өзi қалып орнында,
Бiздi алға көшiрдi.
Жауабы: Сынып
Өзi қалып орнында,
Бiздi алға көшiрдi.
Жауабы: Сынып
Доп сынды келбетi,
Онда бар түп-түгел,
Әлемнiң әлпетi.
Жауабы: Глобус
Онда бар түп-түгел,
Әлемнiң әлпетi.
Жауабы: Глобус
Оқу-бiлiм аспабы,
Қоймасының бас қабы.
Бөлмесi де бiрнешеу,
Тиегi бар ашпалы.
Жауабы: Сөмке
Қоймасының бас қабы.
Бөлмесi де бiрнешеу,
Тиегi бар ашпалы.
Жауабы: Сөмке
Бiрiн-бiрi қоштаған,
Бiр үйден көрдiм,
Қырық екi дос-жаран.
Жауабы: 42 әріп
Бiр үйден көрдiм,
Қырық екi дос-жаран.
Жауабы: 42 әріп
Елдерi мен қаласы,
Ойпаты мен даласы.
Теп-тегiс тақтай-ды,
Өзенi де ақпайды,
Тоғайы мен тауы бар,
Бұл не, өзiң тауып ал.
Жауабы: Карта
Ойпаты мен даласы.
Теп-тегiс тақтай-ды,
Өзенi де ақпайды,
Тоғайы мен тауы бар,
Бұл не, өзiң тауып ал.
Жауабы: Карта
Қырық екi жауынгер,
Сапын түзеп тұрады.
Бұлдiршiндер
Қауымды ел,
Сырын терең ұғады.
Жауабы: Алфавит
Сапын түзеп тұрады.
Бұлдiршiндер
Қауымды ел,
Сырын терең ұғады.
Жауабы: Алфавит
Бiлiм менен тәлiм,
Парақты ашқанда
Беттерiнен мәлiм.
Жауабы: Күнделік
Парақты ашқанда
Беттерiнен мәлiм.
Жауабы: Күнделік
Әңгiме, аңыз, ертегi,
Нотасы мен әнi бар.
Суретiн де көр тегi,
Қандай журнал бәрi бар?
Жауабы: «Балдырған» журналы
Нотасы мен әнi бар.
Суретiн де көр тегi,
Қандай журнал бәрi бар?
Жауабы: «Балдырған» журналы
Оқуыма төрешi,
Тоқуыма төрешi.
Парақтасам байқалар.
Бiлiмiмнiң өресi,
Онда және жазылған,
Кестем де бар келесi.
Жауабы: Күнделік
Тоқуыма төрешi.
Парақтасам байқалар.
Бiлiмiмнiң өресi,
Онда және жазылған,
Кестем де бар келесi.
Жауабы: Күнделік
Аспанда алып доп,
Жарқырайды жарық боп.
Жауабы: Күн
Жарқырайды жарық боп.
Жауабы: Күн
Пешсіз піскен
Ыдыссыз ішкен.
Жауабы: Ана сүті
Ыдыссыз ішкен.
Жауабы: Ана сүті
Әрі төсек, әрі үй.
Иесі оның сәби.
Жауабы: Бесік
Иесі оның сәби.
Жауабы: Бесік
Бір жылда қанша айдың 28 күні бар?
Жауабы: 12
Жауабы: 12
Машина оңға бұрылған кезде қай дөңгелегі қозғалмайды?
Жауабы: Запастағы дөңгелегі
Жауабы: Запастағы дөңгелегі
Бір қаладан екінші қалаға барады. Бірақ қозғалмайды. Ол не?
Жауабы: Жол
Жауабы: Жол
Үлкен шар басып кетпеуі үшін кішкентай шарды бөлменің қай жеріне сақтау керек?
Жауабы: Бөлменің бұрышында
Жауабы: Бөлменің бұрышында
Көл бетінде 6 үйрек жүзіп жүрді. Аңшы біреуін мылтықпен атып тастады. Көл бетінде неше үйрек қалды?
Жауабы: 0, қалғандары ұшып кетті
Жауабы: 0, қалғандары ұшып кетті
Аш қарынға қанша жұмыртқа жеуге болады?
Жауабы: 1, себебі екіншісін жегенде асқазанда бірінші жұмыртқа болады
Жауабы: 1, себебі екіншісін жегенде асқазанда бірінші жұмыртқа болады
Тоғыз қабатты үйден биік секіруге бола ма?
Жауабы: Болады, себебі тоғыз қабатты үй секіре алмайды
Жауабы: Болады, себебі тоғыз қабатты үй секіре алмайды
Қай кезде аспан жерден төмен бола алады?
Жауабы: Судағы бейнесінде
Жауабы: Судағы бейнесінде
Жасыл адамды көргенде не істеу керек?
Жауабы: Жолдан өту керек
Жауабы: Жолдан өту керек
Денесі жүрген сайын аласарып,
Сызады алуан кесте тамаша ғып.
Болғанмен діңі қатты, тілі тәтті,
Балалар жатады оны таласа алып.
Жауабы: Қарындаш
Сызады алуан кесте тамаша ғып.
Болғанмен діңі қатты, тілі тәтті,
Балалар жатады оны таласа алып.
Жауабы: Қарындаш
Бес жігіт біреуінен біреуі аласа,
Тұрады төрті көрші, бірі оңаша.
Бастары бірікпесе кетер әлі,
Ырқына бір-бірінің ұнамаса.
Тастайды тау қпарып..
Тұрады төрті көрші, бірі оңаша.
Бастары бірікпесе кетер әлі,
Ырқына бір-бірінің ұнамаса.
Тастайды тау қпарып..
Күндіз бар,
Түнде жоқ.
Түзде бар,
Үйде жоқ.
Көз жұмсаң
Мүлде жоқ.
Жауабы: Көлеңке
Түнде жоқ.
Түзде бар,
Үйде жоқ.
Көз жұмсаң
Мүлде жоқ.
Жауабы: Көлеңке