Бөлім: «Жұмбақтар жинағы»
Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Өлседе өлмейдіӨлмеседе өлмейдіЖауабы: Есім
Алғашқы үйім өз үйім,Өтті онда төрт жылым.Ыстық үйім, өз үйім,Жат қалды, жоқ күйім.Екінші үйім өз үйім,Өтті онда бес жылым.Мөлдір таза ақ..
Дауысы сыңғырлаған бұлбұл,Қатардан озған дүл дүл.Қазақ елі ғана емес,Кеңес елі шу етті, дүмпіл.(Күләш Байсейітова)
Күйлерімен күй атасы атанды,Әрдайым домбырасы сайланды.Адай күйін жүз ағызып қайланды,Бірде «Кішкентай» күйімен байланды.(Құрманғазы Сағырбайұлы)
Жалынды жиырмадан асқан кезі,Елу бір пұтты бағындырған еді.Қойған халық аты «Балуан Шолақ»,Шынайы «Түйе балуан» есімін кім таппақ?(Балуан Нұрмағамбет..
Сабалақ болып атанады,Абылай есімі жарасады,Түп есімі қалай аталады?(Әбілмансұр)
Он алтыншы ғасыр басы,Ер атағы жаһан асты.Бүкіл Азия діріл қақты,Бұл хан талай елді алды!(Қасым хан)
Он оқ будун мемлекет құрды,Тілі бір, діні бір ғасыр тұрды.Сансыз, бел жауды алып ұрды,Мұндай қағанатты кім құрды?(Таман яғни Тардуш қаған)
Екі ағайынды туады,Шығыс пен батыста тұрады.Батыста тұрған бауырдың.Қайсарлы он ұлы болады.(Батыс Түрік қағанатынемесе Он оқ будун)
Жиырма төрт тайпа дейді Қашқари,Он екі тайпа дейді Марвази.Жазылған деректер заманы әр түрлі,Сонымен кімдер туралы айтыпты?(Оғыздар)
Түбі түркі баласы,Скиф-сақтың данасы.Шешен сөзі төгілген,Жеті ғұлама дарасы.(Анахарсис)
Мәдениет бар Атасу,Мүмкін емес адасу.Бар Беғазы мен Дәндібай,Тауып көрші шатаспай.(Қола мәдениеті)
Ақмола облысы – Атбасар,Торғайдың ойпаты – Маханжар,Бар жақындық байланыс,Шешімін оның кім табар?(Неолит мәдениеттері)