Бөлім: «Жұмбақтар жинағы»
Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Қолы жоқ болса да,Қақпаны қағады.Аяғы жоқ болса да,Алыс жерге барады.(Жел)
© Кеңесжан Шалқарұлы
Елде де жоқ,Менде де жоқ.Жерде де жоқ,Сенде де жоқ.Тыста да жоқ,Құста да жоқ.Көпте де жоқ,Көкте де жоқ.(Құс сүті)
© Кеңесжан Шалқарұлы
Тісін қайрайды,Тілін шайнайды. Түтігіп терлейді,Түйені көрмейді.(Ашу-ыза)
© Кеңесжан Шалқарұлы
Таңертең жыладым,Тал түсте тұрамын.Тас қараңғы болғанда,Талдан аяқ сұрадым.(Адамның туғаны, өмір сүрген кезі, қартайған шағы)
© Кеңесжан Шалқарұлы