Бөлім: «Әңгімелер жинағы»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Оралхан
О, Бөкей еске түскендегі елес пен ойлар.
Өр Алтайдың Қатон қарағайына бардым. Бірінші рет барсам да бәрі маған бұрыннан таныс сияқты көрінді: асқар..
© Шерхан Мұртаза
Өр Алтайдың Қатон қарағайына бардым. Бірінші рет барсам да бәрі маған бұрыннан таныс сияқты көрінді: асқар..
Нөсер
Самолет таңғы бесте ұшады. Аэропортқа самолет ұшардан бір сағат бұрын жету керек. Ереже солай. Бұл үшін түнгі үште ұйқыдан тұрып, жолға шықпаса..
© Шерхан Мұртаза
Мылтықсыз майдан
Есіл ерлер! Сендерге Алатаудай ескерткіш орнатса да лайық...
Онымен де орындарың талмайды... "Талапты" ауылынан қан
Автор ..
© Шерхан Мұртаза
Онымен де орындарың талмайды... "Талапты" ауылынан қан
Автор ..
Қыз бен бота
— Самолет! Самолет! — деп қыз теңіз жағалай жүгірді. Қанаты жоқ, қанаты болса ұша жөнелгендей.
«Самолетке қарай шыннан ұшып кетіп..
© Шерхан Мұртаза
«Самолетке қарай шыннан ұшып кетіп..
Қасқырдың тарамысы
Ауылы жақындар сенбі күні түс ауа үйлеріне барып, содан дорбаларын арқалап, жексенбінің кешіне қарай интернатқа қайта оралып жатқан кез.
Менің..
© Шерхан Мұртаза
Менің..
Қаңтарулы қазанат
(эссе-естелiк)
Жазушы Ғабит Мүсiреповтiң кабинетi бiр жылдан берi жабық тұр. Құлыптаулы. Оқта-текте телефон шырылдайды. Сонда төрт қабырға, қабырға..
© Шерхан Мұртаза
Жазушы Ғабит Мүсiреповтiң кабинетi бiр жылдан берi жабық тұр. Құлыптаулы. Оқта-текте телефон шырылдайды. Сонда төрт қабырға, қабырға..
Қайсар Ғафу
Ғафудың ақындығын айтып ділмарсудың керегі жоқ. Ғафудың ақпа-төкпе асыл өлең-жырларын қайта-қайта оқу керек, зерделеу керек.
Прозасы..
© Шерхан Мұртаза
Прозасы..
Көкемарал гүлдегенде
Жабыны жауға мінбе жалды екен деп,Жаманмен жолдас болма малды екен деп.Баласын қазанаттың бақпай қойма,Жем түсіп аяғынан қалды екен деп.
(Халық..
© Шерхан Мұртаза
(Халық..
Келіншектау сағымдары
Шілденің күні шаңқай түс болғанда батыстағы Келіншектау сағымданып, үздік-создық қимылдай бастайды. Баяғы байдың ұзатылған қызының көші қайта..
© Шерхан Мұртаза
Кәрі солдат
Сексен жаста қатарың сирей бастайды. Қапалы болса да, қатал шындық сондай.
Ал, «Құланоты» ауылында соңғы кезеңде сексеннің..
© Шерхан Мұртаза
Ал, «Құланоты» ауылында соңғы кезеңде сексеннің..
Интернат наны
Әлтай нанға тоймаушы еді. Басы дәу, үрпек шаш, мойны қылдырықтай, шүңірек көз, томпақ ауыз қара бала болатын. Болбырақ, оқуға олақ, есіл-дерті..
© Шерхан Мұртаза
Жүрекке әжім түспейді
Жазушы Ғалым Ахмедовке арналды.АвторСағын аға екеуіміз сәскеліктен соң серуенге шығамыз. Сағын аға сәмбі талдан жонған ақ таяғын қолына..
© Шерхан Мұртаза
Жаңбырлы той
Күні бойы көзі жұмулы тұрған намазшам гүлдің қауашағы ашылып, бақшаның айналасы жұлдызды аспандай жайнап сала берген кезде, думанды жерге Әбдібек те..
© Шерхан Мұртаза
Жалғыз
Аспан шайдай ашық, мөп-мөлдір, көгілжім, көкшіл. Тал-дарақтар басы баяу тербеледі. Шығыстың желі.
Ауа-райы бұзылардай еш белгі жоқ. Тәңіртау..
© Шерхан Мұртаза
Ауа-райы бұзылардай еш белгі жоқ. Тәңіртау..
Жазғы демалыс
Салқын самалды Сарыарқаның беломыртқасы десе де Теміртаудың шілдесі миыңды шыжғырып жібере жаздайды. Күн бір ысыса, алып темір шоқылар екі ысып..
© Шерхан Мұртаза
Еділ жұртта — ақ кесене
Атыраудан «АН-24» деген ұшаққа мініп, Астраханға қарай , ұшсаңыз, сонау биіктен «қоғалы көлдер, қом суларды» Көресіз. де сол..
© Шерхан Мұртаза
Дәрігердің үшінші қаруы
— Көктоғайға самолет қашан ұшады? — деген дауыс естілді. Отырғандардың барлығы касса жаққа бұрылды.
— Ауа райы жоқ, — деді..
© Шерхан Мұртаза
— Ауа райы жоқ, — деді..
Волховта болдым, орманын көрдім
Жақсы әке жаман балаға қырық жыл азық» дегендей, жарықтық Жәкемнің, Жамбыл ақынның арқасында былтыр біраз жердің дәмін таттық.
Сәті түсіп, мен..
© Шерхан Мұртаза
Сәті түсіп, мен..
Бойтұмар
Таңғы ұйқының тәттісі-ай. «Енді бір сәт, енді біраз...» деп жатасың. Бірақ қалың ұйқының қат-қабатын тесіп өтіп сана түрткілейді:..
© Шерхан Мұртаза
Бір кем дүние
Жеңешемнің жауабы
Менің аталас ағам майдангер Мақанбет Дембайұлы Роза (Разия) деген татар қызына үйленді. Разия жеңгеміз тоғыз (9) бала..
© Шерхан Мұртаза
Менің аталас ағам майдангер Мақанбет Дембайұлы Роза (Разия) деген татар қызына үйленді. Разия жеңгеміз тоғыз (9) бала..
Бабаның оралуы
Өмірі түрен тимеген сайдың қабағына соқаның өткір тісі тірелгенде жер дір-дір етіп ыңырсығандай болды. Бірақ оны ешкім естіген де, елеген де жоқ...
© Шерхан Мұртаза
Алтын тікен
Күн үлкен сәскеде бақташы табынды тақырға иіріп тастады да, тарбиған қара шеңгелдің түбіне барып отырды.
Бурыл таудың жалаңаш жартасынан шаңқ еткен..
© Шерхан Мұртаза
Бурыл таудың жалаңаш жартасынан шаңқ еткен..
Ақындар мен әкімдер
Кітап жиған қазақтың жиһазы Абайсыз болмас, Абайы болмаса ол қазақ емес, жалпы ондайды саналы адам деу қиын. Төрінде Абайдың кітабы тұрған үйдің..
© Шерхан Мұртаза
Айқайлап айтқан сөз
Бұл сөзді мен Парижге барып айтпақшы едім...
Біздің Жазушылар одағымыздың бірінші бастығы Нұрлан Мырқасымұлы Оразалин айтты:
— Шераға, жолға..
© Шерхан Мұртаза
Біздің Жазушылар одағымыздың бірінші бастығы Нұрлан Мырқасымұлы Оразалин айтты:
— Шераға, жолға..
41-жылғы келіншек
— Сен мені танымай қалдың ба, неге үндемейсің Мақсұт?
Ол тіл қатпады. Босағада тұрды да қойды.
— Бір-бірімізді көрмегелі отыз жылға..
© Шерхан Мұртаза
Ол тіл қатпады. Босағада тұрды да қойды.
— Бір-бірімізді көрмегелі отыз жылға..