Бөлім: «Әңгімелер жинағы»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Әйтеке би мен Қазыбек би кездесуі
Әйтеке шешен бірде Қаздауысты Қазыбекке келіп сәлем береді. Бұл Әйтекенің әлі жастау кезі болса керек.
-Уа, бала! Атадан жақсы ұл туса..
© Әйтеке би
-Уа, бала! Атадан жақсы ұл туса..
Аспаз
Таң қараңғысынан тұру Дәметкеннің өмірлік дағдысына айналған еді. Келін кезінен «қазаншы қатын» аталған ол, биыл елу төрт жаста. Осы..
© Сәбит Мұқанов
Алып Айнаш
Айнаштың жіңішке саусақтары жығылып жатқан күріштің сабақтарын жыпылдатып жинап үлгергенше, оң қолына ұстаған өткір орақ сол қолдың уысындағы..
© Сәбит Мұқанов
«Кер» заман
1
— Қайынаға, салығыңызды кешіктіріп кеттіңіз, неге төлемейсіз? — деп қайқы мұрындау келген, денелі, томпақ көз, жұқа ерін, суық..
© Сәбит Мұқанов
— Қайынаға, салығыңызды кешіктіріп кеттіңіз, неге төлемейсіз? — деп қайқы мұрындау келген, денелі, томпақ көз, жұқа ерін, суық..
"Тіл" алушылар
— Бұл жолғы барлауға «тіл» әкелем деп өзіне өзі сенген ғана жолдас барсын, — деп ұшқынды кішірек қара көзін айнала ойнақшыта..
© Сәбит Мұқанов
Ұлы Гандинің 5 кеңесі
Махатма Гандині Үндістанда «Ұлы жан» деп атады. Ганди Үндістанда ауқатты отбасында дүниеге келген. Ата-анасы жас жігітті Ұлыбританияға..
© Керімсал Жұбатқанов
ӘПКЕМНІҢ АУЫЛЫ
Үшінші мыңжылдық басталар тұста біздің жақтағы бірталай ауылдың тозыңқырап кеткені рас. Ал Үрисән әпкемнің ауылы тозудың орнына озды десетін.Бармай..
© Мархабат Байғұт
ӘКІМНІҢ ӘЙЕЛІ
Қызық.Екі мың он бірінші жылыңыздың қарашасында жер жүзінің жеті миллиардыншы тұрғыны туды.Тіркелді. «Көксандық» тап осылай хабарлады...
© Мархабат Байғұт
ӘКІМ КЕТКЕН КҮН
Кететін әкім сөзін күреңітіп бастап, күлгіндеу кейіпте аяқтап, жылы жымимаққа әрекеттенді.Келген әкім сөзін сәл алабұртыңқырап бастап..
© Мархабат Байғұт
ӘДЕБИЕТ ӘЛЕМІ... ӘДЕМІ
“Егемен Қазақстанның” 2008 жылғы 4 маусымдағы нөмірінде Әбіш Кекілбайұлының “Әдебиет әзелгі мұратынан жаңылмақ емес”..
© Мархабат Байғұт
ӘБЕКЕҢНІҢ ӘДІЛДІГІ
«Жаны адал, ары таза, елге, халыққа берілген адамға 1964 жылы жазда мәскеулік, империялық, шовинистік көлденең, ашық қиянат жасалды. Шындық..
© Мархабат Байғұт
ҚЫЗЫЛҚҰМНЫҢ ҚЫМЫРАНЫ
Бағзы замандардан бір көріністі көңіл экраныңызға шығарыңызшы. Сақ сұлуы – Қызылқұмның қызғалдақтай қырмызы қызы. Сырлы тостаған толы қымыран...
© Мархабат Байғұт
ҚЫЗДАРЫНЫҢ ЖАСАУЫНА КІТАПХАНА БЕРГЕН КІСІ
Сейдулла Оспанов. Бұл кісіні үлкен-кішінің бәрі Сейдекең немесе Сейдағаң дейді. Асқар Сүлейменов сынды суреткеріміз қазақты аса жақсы көріп кететін..
© Мархабат Байғұт
ҚОЗАПАЯ
Киім киісі күлкі шақыра бастағанын сезгелі бері мектеппен қоштасуды ойлап жүрген. Ақырында, алғашқы қар жауып, түс ауа қайта кеткен күні, сынып..
© Мархабат Байғұт
ҚАЛТАРЫСТАҒЫ ҚОҢЫРАУ
«Не шықса да, Нәніпәтір уәлаятынан шығады».Мұндай мұқатпалау мәністі мәтелдейтіндер аз емес.Сіздер де сызданыңқырай..
© Мархабат Байғұт
ҚАЗЫҒҰРТҚҰНАР ҚАЛАМГЕР, ӨГЕМӨРІСТІ ӨЛЕҢДЕР...
Оны оқушылардың облыстық айтысына қатысып, бас бәйгені жеңіп алғанда алғаш рет көрген едім. Кейіннен Қожа Ахмет Ясауи атындағы халықаралық..
© Мархабат Байғұт
ҚАЗИЕВ ЖӘНЕ ҚАЗ ТІЛІ немесе Қарауылбектің иманжапырағы
Қарауылбек Қазиевтің қаламгерлігі ғаламат-тұғын.Қырық бес жасында қайтыс боп кетті.Биыл жетпіс жасқа толатын еді.Біз – Қазиев хақында, оның..
© Мархабат Байғұт
ШЫҒАРМА
Ол кезде бұлардың кеңсесі Қошқарата бұлағының жарқабағындағы жарылғалы тұрған жалғыз үйдетұғын. Жалпыдан жырылған жалқыдайын құлазып отырғанында..
© Мархабат Байғұт
ШИБӨРІНІҢ БҮРГЕСІ
Маусымдағы мал санағы бойынша, Мәнжу Малайсаринді қосқанда, ауылдағы кедейлер тізіміне төрт-ақ үй тіркелді. Аудан әкімшілігінен келген кісі..
© Мархабат Байғұт
ТҰРАРТҰҒЫР
Сексенінші жылдардың орта тұсына таманырақ Сәуле Тұрарқызы Рысқұлова Түлкібас ауданына келген. Жұртшылықтың жанарлары жасаурап, жақсыдан қалған..
© Мархабат Байғұт
ТҮБІРКҮЛӨЗ
Қиянгүл тағы да теріс қарап, тас бүркеніп жатып алды.Қыбырай тісін шықырлатып, іштен тынды. Шықшытын ауырсынып, аунап түсті. Әтілес көрпенің..
© Мархабат Байғұт
ТОҚСАБАНЫҢ ТОҚАЛЫ
Тоқсабаның түйіндемесі төмендегіше.Бір мың да тоғыз жүз алпыс бірінші жылғы шілдеде дүниеге келген. Оңтүстік Қазақстан облысының Мақталы ауданында...
© Мархабат Байғұт
Тоғызыншы сынып - Ауыл мен қала
Жүйкені шаққан, шаң-қиыршық суырған жел жаңа келіп тоқтаған автобустың өзін ұшырардай.Бұл автобус алыстағы ауылға қаладан қатынайтын еді. Күніне бір..
© Мархабат Байғұт
ТЕКСЕРУ
Қағанаттан қанағат қашқалы қашан.Жымысқылық жылбысқы жабысқақтың қанына дейін қақтап сорып жатыпты.Жаппай тексеру арқылы біразырақ оңалтпаққа бекінді..
© Мархабат Байғұт