Бөлім: «Әңгімелер жинағы»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Жағылған қолжазба
Адам тағдыры таңғажайып кітап секілді. Сондай бір кітаптың бірер бетін, қадірменді оқырман, көз алдыңыздан өткеріп аударыстырып көрелік. Арғы-бергі..
© Дүкенбай Досжан
Есіктің Король Лирі
1Қазақ қай заманнан астарлап сөйлегенді ұнатады емес пе. Ашқарақ, қомағай адамды «ішінің жыланы бар» дейді; елге басы қосылмайтын кісіні «кісікиік»..
© Дүкенбай Досжан
Ергежейлі
Оны көз көрген үлкендер араб сөзінің нәшімен «Яғымус» деп атайтын, ал ауылдың тіл мен жағына сүйенген қылжақбас жастары «Жағымсыз» дейтін.Өзім ес..
© Дүкенбай Досжан
Динозавр
Бұл оқиға осыдан жетпіс миллион жыл бұрын болған еді. Алып динозавр Торыайғыр тауының басына шығуға жанын салды. Алдыңғы екі аяғынан әл кетіп..
© Дүкенбай Досжан
Билік дәлізі
Do in Rome as Romans do — римдіктер өзін қалай ұстаса — Римде өзіңді сен де солай ұста деген даналық әлі күнге күшін жойған жоқ.Өркениет — топтың..
© Дүкенбай Досжан
Әмір Темірмен ұстасып нең бар, ханзадам
1974 жылдың маусымында Қырымға жол алып, ондағы теңіз жағалауына орын тепкен Ялта қаласының кіндігінде төбешік үстіндегі жазушылар демалыс үйінде..
© Дүкенбай Досжан
Арыстанды-Қарабастың желі
Бұл ауылда Патшабай деген дүмше тәуіп бар, сол пақыр әңгімелесе кетсе: «Кісі аурудан өлмеу керек, — деп өзеуреп болмайтын. — Отқа күйіп, суға батып..
© Дүкенбай Досжан
Ар соты
Бұл не сонда? Адамды байқатпай елеусіз ғана жан әлеміне еніп алып уақыт өте күйретіп жіберетін себептер болады. Соның бірі — қырсық шалған адамдардың..
© Дүкенбай Досжан
Ажалмен беттесу
1Дарияның қиян қолтығына қоныс тепкен шағын ауылдың қарапайым бір диқаны дүние салған. Мұндайда ағайын іші алтын бесік: бірінің жыртығына бірі жамау..
© Дүкенбай Досжан
Адамға қанша жер қажет
Айнала бұлақ басы теңАзаулының Стамбулдан несі кем.Тәңірінің өзі берген күніндеХан ұлынан артық еді менің несібем!ДоспамбетСурет балалықтан..
© Дүкенбай Досжан
Шөлмектен шыққан қолжазба
Қасқағым ғұмыры қалғандардың енді бұл жалғаннан жоғалтары жоқ.Филлип Кино. АтисОтаным мен туған-туыстарым туралы айтарым аз. Әділетсіздіктің әлегінен..
© Эдгар По
Ұрланған хат
Даналыққа қулықтан асқан құбыжық жоқ.СЕНЕКА18... жылдың желкемді бір күзгі кешінде Парижде ымырт үйірілген шақта пенкадан жасалған трубканы қолға..
© Эдгар По
Ұзынша жәшік
Бұдан бірнеше жыл бұрын Оңтүстік Каролина штатындағы Чарлстоннан Нью-Йоркке бару үшін капитан Харди басқаратын «Индепенденс» деген тамаша пакетботтан..
© Эдгар По
Тірідей жерленгендер
Жұрттың бәрін ынтықтыратын, әйтсе де әдебиеттің заңды игілігіне айналу үшін аса үрейлі тақырыптар бар. Егер оқушыларды жәбірлеп әлде шошытқысы..
© Эдгар По
Морг көшесіндегі кісі өлімі
Сирендер шырқаған неткен ән немесе әйелдер арасында жасырын жүргенде Ахиллдың есімін қалай атады екен? — қаншама шым-шытырық сауалға толы болса да —..
© Эдгар По
Мари Роженің құпиясы
«Морг көшесіндегі кісі өліміне» қосымшаШынайы оқиғалар мен олардың мінсіз жүйелілігі параллелді түрде қатар жүреді. Олар үнемі бір-бірімен дәл үйлесе..
© Эдгар По
Қара мысық
Мен әңгімелегелі отырған әрі әдеттегідей, әрі адам айтса нанғысыз бұл оқиғаға біреу сенер-ау деп әсте үміттенбеймін. Рас, мен өзіме-өзім..
© Эдгар По
Вильям Вильсон
Есімді алған елестей, не дейсің маған ұятым!Чемберлен. ФаронидаБұл жолы маған өзімді Вильям Вильсон деп атауға рұқсат етіңіздер. Өз есімімді жазып..
© Эдгар По
Асқар таулар аңызы
1827 жылдың, күзінде, Виргиния штатындағы Шарлоттсвилл маңында біраз уақыт тұрған кезімде мистер Огетес Бедлоумен танысқан едім. Ол өзі барлық..
© Эдгар По
Алтын қоңыз
(әңгіме)Қараңызшы! Әне! Есуасша билеп жүр,Бүйі шағып алса керек...(Ешкімдікі жөн емес)Бұдан біраз жыл бұрын менің Вильям Летран деген бір кісімен..
© Эдгар По
Қасқалдақ
Алакөлеңке дала таңғы шыққа малына мүлгіп түр. Төңірек құлаққа ұрған танадай жым-жырт. Қалың құрақтың арасында бой тасалана селтиіп Қасқалдақ отыр...
© Мағзом Сүндетов
Көгершіндер
Қаладағы жалғыз ұлының үйіне Сейсенбай қарттың келгеніне бүгін бесінші ай.«Балқан — шығам деген тауым ба, басам деген жерім бе еді», — депті ғой..
© Мағзом Сүндетов
Жиен
— Aпa, шөлдедім...Бала үні жарықшақтана, жалынышты шықты. Ақ орамалды тамақ астынан орай тартқан, кең қоңыр көйлекті келіншек үш-төрт қадам алда келе..
© Мағзом Сүндетов
Жабал
Қараңғы, айсыз түн. Ауық-ауық әр тұстан иттің әупілдей үргені естіледі; іле о да басылып, төңірек тып-тыныш бола қалады. Әне, ауылдың бір шетінен жүк..
© Мағзом Сүндетов