Бөлім: «Әңгімелер жинағы»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Ақын жанды, асқақ ойлы азамат
Жарқылдаған, жалтылдаған алтынды, алмасты бір көргеннен танисың. Сол сияқты көкірегі көмбе, жан сарайы жақұтқа, нешебір асыл сыр мен ағыл-тегіл жырға..
© Ғалым Әріп
Ақша қар
Мынау жарық дүниедегі ізгі де шынайы әсем құбылыстарға көргенін айнытпай қабылдайтын сәбидің пәк көңілімен, бозбаланың бұлақтай мөлдір бұла сезімімен..
© Ғалым Әріп
Ақиық ақын Айтуар
Қазақта «Ай ортақ, Күн ортақ, Жақсы ортақ» деген тауып айтылған тамаша сөз бар. Міне, осы бір нақыл сөздегі мен білетін жердегі нағыз Жақсы - ақын..
© Ғалым Әріп
Аға хаты
Жексенбек көшені көп кезді. Ұрынарға қара таппады. Бойдағы күш шіркінің тасып барады. Қасында бірер курстас жігіттер бар, қалалық саябаққа кірді. Ол..
© Ғалым Әріп
Шырақшы
Көне орынның шырақшысы Дайрабай үлкен ғимараттың тас басқышына тізе бүгіп маңдайын шуаққа төсеп отырып ой ішінен ой теруді әдетке айналдырғалы қашан...
© Дүкенбай Досжан
Шортанбай
«Түу-у-у!» Жердің бетін жалын шарпып, сағым ұшты. Қаратау белі кеткен қара нардай кирелеңдеп шөгіп қалған. Өркеш-өркеш құба жондары бірде қашықтап..
© Дүкенбай Досжан
Шоқанның қабірі
Жетісу өлкесінің терістік шығысында ұзақ жорықтан шалдығып жетіп ат шалдыруға кідірген батыр... сол батырдың шөкелеп отырып пәске мызғып кеткен..
© Дүкенбай Досжан
Шипалы су
1Санаторийге келген Семетей қолында путевкасы болмаған соң курсовка алып пәтер жалдап емделетін болды. Астанадан дабырайып жеткенде жіңішкеріп қалай..
© Дүкенбай Досжан
Шахеризаданың мың үшінші түні
Шығыс ертегісінің жауһары «Мың бір түнді» білмейтін кісі кем де кем. Сол «Мың бір түнді» елестетіп отырып ұлы Бальзак «Сайқалдың жұлдызды шағы мен..
© Дүкенбай Досжан
Фараби
повесть1Қатарлап бұйда тартқан қос нардың қыр арқасында солқылдақ найза салып, ортасын жайпуаттап бәдәуи салтымен беті ашық балахана жасаған. Үстінде..
© Дүкенбай Досжан
Төрт патшаны көрген кейуана
(хикаят)Анам Жәмила 101 келіп дүниеден озды. 2004 жылы 11 желтоқсан күні. Бір ай бұрын, дәлірек айтсам 15 қараша күні Астанадан алыстағы Жаңақорған..
© Дүкенбай Досжан
Төзім
Ауыр салмақты басын төмен салып ішкі ойымен алысты: қойшылық маңдайыма жазған ата кәсібім білем деген. Қойшекең туғанда әкесінің азан шақырып қойған..
© Дүкенбай Досжан
Терезенің жарығы
Күнімпатша кейуана бүгін құлқын сәріден оянды. Жастықтан басын көтергенде байқады, таңның бозамық сәулесі жатаған қазақы үйдің қос терезесінен еркін..
© Дүкенбай Досжан
Сөз киесі
Тағдыр әу баста пешенеге жазылады.Асылмұрат бала жастан пешене дегенді – кісі маңдайы деп түсініп жүріпті. Жас адамның маңдайында әжім болмайды. Тері..
© Дүкенбай Досжан
Сексеуіл мінез
Тамыз айының орта шенінде иен өлкенің түкпіріңде жатқан титімдей ұжымның барып кел, шауып келімен жүрген зоотехник Ахметжан Бетпақтың шөлін аралап..
© Дүкенбай Досжан
Саумал
Қазақ мінезі күшін бойына жинаған бесті қымыздан гөрі қыш көзеде таңасқан балшырын саумалға келеді.«Кісінің қасиетін дәріптейік! Құжынап жердің асты..
© Дүкенбай Досжан
Реквием
Ғалымдар күннің жасы 5-10³ млрд жыл, дәп осы санның жартысына жуық уақыт өте оты таусылып сөнеді дейді. Әр нәрсенің басталуы бар, аяқталуы бар...
© Дүкенбай Досжан
Пілмен күресу
Тек — үзілмейді. Кісі қаза болған кезде кеудедегі жан ұшып мөлдір әлемге айналады, басқа кейіпке енеді, өзге түрге ауысады, әйтсе де мәңгі бақи..
© Дүкенбай Досжан
Пайғамбардың өлімі
(хикаят)Алла тағала рамазан айында қасиетті Құранды түсірді, яғни сүрелерін пайғамбар ғалейкіссаламға аян етті, жаратқан иенің ырқынан туған ең кемел..
© Дүкенбай Досжан
Пайғамбар
Тарих, бейне, оянғанша шошып, түршігетін жаман түсД.ДжойсӨткен замандарда шәкірті келіп ұстазынан сұрапты. «Құмыраның ішінде отырған қазды қалай..
© Дүкенбай Досжан
Өрік
Аудан ауруханасының соғыс мүгедегіне босатылған таза бөлмесінде қапсағай денелі, қою қара мұртты, шүңірек көз, татыран қара — Қыдырма есімді кісі..
© Дүкенбай Досжан
Өмір арбасы
Өз топшылауым бойынша, адамның қай мінезі қасиетті болса, сол мінезі міні де болады.М. ӘуезовҚалың таудың қыр жоталары батуға еңкейген күн нұрымен..
© Дүкенбай Досжан
Нәресте
Мыңжасар әйелінің аяғы ауырлағаннан кейінгі айларда өзінен-өзі тым күйгелек, сәл нәрсеге ашуланып, сәл нәрсені көңіліне алғыш мінезге бой алдырғаны...
© Дүкенбай Досжан
Метаморфоза
Тап бүгін Абыз қиналмағанда — кім қиналады, Абыз жыламағанда — кім жылайды.Билік дәлізіндегі мықтылар аяқ астынан мұны араларынан жылжытып..
© Дүкенбай Досжан
Мағжанды өлтіргендер
Қалыбындағы мұқым өзгерісті Мағжан жаңа әлгіде, ертеңгісін, төсегінен тұрып жатып сезген. Қаланың шетінде, қалың қара ағаштың ішіне қарағайдан қиып..
© Дүкенбай Досжан