Бөлім: «Әңгімелер жинағы»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Біреу
Мылтықты кезене бергені сол еді, кекіліктер дүр етіп сайдың екінші аласа қабағына қарай ұшты. Семіздіктен добалдай-добалдай боп ауырлап, қиыршықтай..
© Сайын Мұратбеков
Бекеңнің құбылысы
Таң алдында күн күркіреді. Алғашқыда легеннің түбін басқандай күтірлеп тұрды. Онан қаңылтыр төбені біреу тепкілеп, ойнақ салғандай болды. Енді бір..
© Сайын Мұратбеков
Басында Үшқараның...
Әкімге1Әсет поездан таң алдында кеп түскен. Шағын станцияда мұнан өзге сыртқа шыққан адам болған жоқ. Шала ұйқыдан өңдері бозарған проводниктер..
© Сайын Мұратбеков
Ата қаз
Осы бір ата қаз қызылкөз пәле болды. Өзінен Болат та, Жанат та, тіпті Қанаттың қабаған күшігі Ақтөс те қорқады. Шүпірлеген балапандарын ертіп..
© Сайын Мұратбеков
Ата
Станциялар мен разъездер сайын поездің тоқтай беруі Бекеңді әбден зеріктіріп жіберді. Сондықтан да ол ұзақ жолдың бүгінгі соңғы күнін терезе алдында..
© Сайын Мұратбеков
Ары-бері жол
Бәріне кінәлі апасы. Көкбайдың қалаға баратынын ести салысымен, Бөкенді соның машинасына отырғызып жіберем деп қолды-аяққа тұрғызды ма: дайын..
© Сайын Мұратбеков
Ананың арманы
Мен әжемді дүниедегі ең бақытты ананың бірі санайтынмын. Өз құрсағынан шыққан үш ұл, бір қыздан өніп-өскен өркеннің өзі кішігірім бір ауыл дерліктей..
© Сайын Мұратбеков
Алғашқы қар
Кеш болса таяу. Өрістен жайыла қайтқан сиырлардың қарасы да көрінді. Енді сауыншылардың ешқайсысын жұмсауға болмайды. Ал арғы бетте әлі бір шошақтай..
© Сайын Мұратбеков
Он бірінші күз
ІІс оңына басайын десе, қиюы қашқан тірліктің қисынына келуі де оп-оңай екен ғой. Әйтпесе мына құба жонда сүлік қараны теңселте жорғалатып, тербеліп..
© Дидахмет Әшімхан
Құдайсыздар
1Менің әжем жасы жүзден асқан ауылымыздағы ең кәрі кемпір еді. Жүзден қанша асқанын өзгені қойып өзі де білген емес, жасын сұраған адамға қай уақытта..
© Дидахмет Әшімхан
Ит жылы
Ит мініп ирек қамшылап, итшілеп жүріп, ит жылына да жеттік-ау. Иншалла!«Ит – жеті қазынаның бірі» ғой, бұл жылы ит те, құс та, иттің итақайы да..
© Дидахмет Әшімхан
Жер аңсаған Сарыатан
...Ұшы-қиырсыз сары дала. Сары даланың бір ұшында — сары бел. Сары белдің бауыры — сағым ба, әлде шалқар көл. Шартабақ күн төбеде. Шалқыған ыстық..
© Дидахмет Әшімхан
Босаға
(Yштаған)1. АҚ НИЕТТелжанның алдында сонау бір кезде торкөз дәптердің беті не жазылған тілімдей-тілімдей төрт хат жатыр. Төртеуі де сар тап боп..
© Дидахмет Әшімхан
Ақшоқы
Жатын бөлмедегі жалғызкісілік төсекте бірақ уыс боп бүрісіп жатқан Оқастың көз алдынан тағы бір күннің жарық сәулесі өлеусіреп өшіп барады. Біртіндеп..
© Дидахмет Әшімхан
Шын шабыттан туады өлең...
(Ақын Гүлжауһар Сейітжанованың шығармашылығы хақында)Поэзия сезімнен туады. Бұл ретте қалай және неліктен деп сұраудың жөні жоқ.НальбийАқындық ..
© Ғалым Әріп
Шәрбану тауып айтады...
Кіші қызым Шәрбану аяғын қаз басқаннан кітапқа әуес. Суретін қарайды, «оқып берші» дейді. Бес жасынан бастап өзі оқи бастады, тек кітап алып бергенді..
© Ғалым Әріп
Ұстаз үміті
Қалданның қаладағы ауруханаға түскеніне онша көп болған жоқ. Десе де ол азғана уақыт ішінде жалыға бастағандай ма қалай өзі? Отыз жыл ұстаздық етсе..
© Ғалым Әріп
Ұлттық намыс пен рух
халқымызды елдікке, егемендікке бастайтын ұлы күш1. 47-жатақхананың «жыры»...Ұлттық рух пен намыс — киелі ұғым. Адам бойындағы мұндай асыл қасиеттер..
© Ғалым Әріп
Ұлт мақтанышына айналған ұл
Қай заманда да өзінің ақ адал маңдай терімен мал-дәулет жиған жағдайлы кісілерді, олардың ішіндегі сахи-мырзаларын, жетім-жесір мен жоқ-жітікке..
© Ғалым Әріп
Туған түбектің текті перзенті
(Портреттік очерк)Даңқты дәстүрлерімен аты аңызға айналған киелі мекен - қарт Маңғыстау өткен ғасырдың 60-жылдарында ұйқысынан дүр сілкініп оянып..
© Ғалым Әріп
Теңізбен текетірес
Сол күнгі телегей-теңіз әлемінің буырқанып, бұрқанып, астаң-кестең болып жатқан алабөтен сұрқын-ай! Көгілдір дүниеге көз салған кісінің өзі осынау..
© Ғалым Әріп
Тәуелсіздік тұғырлары
немесе елдік, тәрбиелік-тағылымдық мәселелер хақында***...Жерімнің қойнауындағы қолат-қолат кен-байлықтарды толыққанды игеруге күш-жігер қосып..
© Ғалым Әріп
Тас тарихты сөйлету – ұрпаққа парыз ұлы іс
«Мұра - Т (таңба, тарих, таным)» қоғамдық бірлестігінің төрағасы, облыстық «Дарын» қосымша білім орталығының ғылыми-әдістемелік және оқу ісінің..
© Ғалым Әріп
Таң жұлдызы туыпты!
Ақын Есенғали Раушановтың «Шолпан жұлдыз туғанша» атты жыр жинағы туралыПоэзия жан-жүректің терең бұлқынысын, ішкі дүниенің аласұрған асау толқындай..
© Ғалым Әріп
Сыбаға
(новелла)Соңғы кезде Жігердің ойы елең-алаң, жан анасы жарық дүниеден озғалы көңіліне алабөтен қаяу түсті. Дүние-ғалам тұтасымен сұрғылт тартып..
© Ғалым Әріп