Бөлім: «Әңгімелер жинағы»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Күдік
Әйелімнің төркіндеп кеткеніне бір аптадан асып барады. Амандық болса, ертең-бүрсүгүні келіп те қалар. Оның келуіне қарсы мен көп жұмыс істеп..
© Тоқаш Бердияров
Көк қалпақ
Әрине, әркім өз кәсібін жақсы көреді, өз шаруасының ілгері қарай жылжуын қалайды. Мәселен, көшеде кетіп бара жатсаңыз, көгілдір үйшіктегі мұртты..
© Тоқаш Бердияров
Жастық кешуі
IЖастық жылдардың аумалы-төкпелі, бейжай күндері — елеусіз бір дүние. Менің көзіме жастық шақтың тек қана жылы шуақты, тамаша кезеңдері елестейді...
© Тоқаш Бердияров
Жаңалық
Гүлайна апай отарға ерте оралды. Қызымды сағындым деп күні кеше Алматыға аттанған-ды. Тұңғышы — Зіреш қалада пединститутта оқитын еді. Зіреш қысқы..
© Тоқаш Бердияров
Бөтелке құдіреті
Шопанның әңгімесіОсы бір аяғы түскір түніменқақсап, көз ілдірмеді. Бұл аяқты жігітшілік күрес сайысында немесе көкпар тартысып жүріп мертіктіргем..
© Тоқаш Бердияров
Ән
Жол азабынан қалжыраған Шаншархан кішкентай арық бойындағы, қою көлеңкелі тұттың түбіне отыра кетті. Тершіген әжімсіз маңдайын бет орамалымен..
© Тоқаш Бердияров
Алло, Мәутік!
Аудандық тұтынушылар одағының қызметкері Кербике жеңгей келсаптай білектерін екі жаққа созып, ұзақ есінеді. Телефонның құлағын ғыр-ғыр еткізіп бұрады..
© Тоқаш Бердияров
Алло, Мәутік!
Аудандық тұтынушылар одағының қызметкері Кербике жеңгей келсаптай білектерін екі жаққа созып, ұзақ есінеді. Телефонның құлағын ғыр-ғыр еткізіп бұрады..
© Тоқаш Бердияров
Айығу
IБіздің жақтың көктемі ерте оянады. Февраль айының орта шенінде-ақ күн кәдімгідей жыли бастайды. Қалың қардың астынан тышқанның көзіндей жылт-жылт..
© Тоқаш Бердияров
Шешендік тәсіл
Совхоздан он үш кісі — жігіт-желең, жасөспірімдер ағаш дайындауға жіберілді. Бұлар онда норманы әбден орындап болғанша үш-төрт аптаға барады...
© Василий Шукшин
Тисе терекке, тимесе бұтаққа
Қақпа алдындағы орындықта шал отыр. Кешкіре бастаған осынау шағырмақ күн сияқты, бұл да бой алдырған, күрең қабақ. Ал мұның да жаймашуақ күндері..
© Василий Шукшин
Сүріну
Совхоз механигі Роман Звягин жұмыстан соң, өзі жасаған диванның үстінде жатып, баласы Валерканың сабақ оқығанын тыңдауға әуес. Роман баласына сабақты..
© Василий Шукшин
Степка
Бой түзей бастаған қыздай-ақ өзінің қылтың-сылтыңымен жайдары көктем де келіп жетті.Селоның көшелері тізеден батпақ. Қадалардан ұстап, шарбақ дуалдың..
© Василий Шукшин
Село тұрғындары
"Несі бар, мама! Кәрілікке қолды бір сілтеп, келіп қайтпаймысың. Москваны аралап, бәрін де көрер едің. Жол қаражатыңа ақша жіберемін. Ең дұрысы..
© Василий Шукшин
Өмір сүргім келеді
Дөң үстіндегі алаңқайда үй тұр. Үй былайша қарағанда он үш-он төрт салдаудан өріп салған астық қоймасына ұқсайды, жалғыз терезесі бар, сенегі де..
© Василий Шукшин
Омақасырды
Демалып қайту үшін әйелі мен қызын ертіп Агафья Журавлева кемпірге баласы Константин Иванович келді."Новая" шағын ғана деревня, ал Константин..
© Василий Шукшин
Ойлар
Түн баласында істейтіні осы!Селодағы абыр-сабыр басылып, жұрттың көзі ұйқыға бара бере-ақ ол іске кіріседі... Селоның бір шетінен шыға сала азынатып..
© Василий Шукшин
Микроскоп
Осыған бел байлауы керек еді. Солай істеді де. Ол үйіне келді: есі шығып, өңі қашып кеткен әйелінің бетіне қарай алмастан:— Әлгі... Мен ақшамды..
© Василий Шукшин
Менің күйеу балам бір машина отын ұрлады
Веня Зяблицкий аласа бойлы, жылпың әрі ашушаң жігіт еді, әйелімен, енесімен мықтап жанжалдасып қалды.Веня сапардан қайта оралса, оның былғары пальто..
© Василий Шукшин
Қасқыр
Жексенбі күні таңертең ертемен Иван Дегтяревке қайын атасы Наум Кречетов келді. Наум орта жасқа келген, жылпос та айлакер, пысық.Қайын атасын Иван..
© Василий Шукшин
Күн, шал және қыз
Күн дегеніңіз нағыз ми қайнатар ыстық еді. Жер де, ағаштар да күйіп тұр. Шөп біткен қурап кеткен, аяқ бассаң сытыр-сытыр етеді.Нақ осындай шақта да..
© Василий Шукшин
Жас Вагановтың азабы
Заң факультетінің түлегі, аудандық прокуратураның жас қызметкері Георгий Константинович Вагановтың таңертеңнен бері көңілі көтеріңкі еді. Кеше ғана..
© Василий Шукшин
Жарымес
Дүниеде бір адам бар, жалған аты Жарымес.Әрине, оның азан шақырылып қойылған аты да бар Сергей Иванович Кудряшев, ал бұрынғы аудан орталығы Крутилино..
© Василий Шукшин
Етік
Қосалқы бөлшектер алу үшін қалаға келген... Сергей Духанин сондағы дүкеннен әйелдердің етігін көрді. Солақ екен, есі-түсі қалмады: әйеліне сондай бір..
© Василий Шукшин
Екінші өмірге жолдама
Соңғы кезде Тимофей Худяковтың жаны жай таппай-ақ жүр, дүниеден мүлде түңілгендей. Төрт тағандап тұрып алып бақыруға да, ит болып үруге де, басын..
© Василий Шукшин