Атом каждого химического элемента имеет ряд фундаментальных характеристик, в число которых входят входит атомный номер ( Z ), численно равный заряду ядра и числу электронов в нейтральном атоме. Атомный номер определяет химические свойства элемента.
Для сложных веществ, состоящих из различных элементов, понятие атомного номера, как средней эффективной характеристики, было введено в рентгенометрии в 30-х годах. Для геологических сред это понятие было использовано при обосновании применения гамма-гамма и рентгенорадиометрических методов изучения минерального сырья.
При взаимодействии квантов с энергией 20-150 кэВ с электронными оболочками атомов вещества, они рассеиваются и поглощаются. Вероятность этих процессов тесно связана с атомными номерами химических элементов сложной среды и энергией квантов. Другими словами, Zэф – это атомный номер условного химического элемента, коэффициент фотопоглощения которого для квантов данной энергии равен коэффициенту фотопоглощения данной среды.
Опробование твердых полезных компонентов и вмещающих пород по результатам буровых работ, основанные на химическом анализе керна, является трудоемким и дорогостоящим. Качество результатов и оперативность не всегда соответствует предъявляемым требованиям из-за неполного выхода керна и значительного разрыва во времени между отбором и получением результатов анализа, что существенно снижает эффективность геологоразведочных работ и ставит вопрос о поисках и совершенствовании методов бескерновой документации разрезов скважин.
В опробовании керна при его неполном (30-80 %) выходе уже заложены систематические погрешности в определении границ и мощностей интервалов.
Важная роль в решении этого вопроса отводится геофизическим исследованиям скважин (ГИС). С помощью ГИС решаются задачи выделения рудных тел, уточнения границ и глубин залегания, выделения различных горных пород и околорудных изменений, количественного определения содержания некоторых элементов. Однако
в слабоконтрастных по общим физическим свойствам геологических разрезах общепринятые методы каротажа не приносят успеха. В таких случаях способы расчленения должны быть основаны на оценке изменений содержаний главных породообразующих элементов, их минеральных комплексов, а также малых элементов, входящих в кристаллические решетки минералов.
С 60-х годов в практике геолого-разведочных работ для решения указанных задач начал применяться гамма-гамма каротаж определения эффективного атомного номера горных пород (Zэф), величина которого связана с валовым химическим составом последних. К настоящему времени исследованы крайние аномальные диапазоны изменения величины эффективного атомного номера, которые для углей в пределах 6-13 ед., а для тяжелых элементов от 13 до 30 ед. Величина Zэф позволяет расчленять геологический разрез и оценивать содержание основных породообразующих компонентов.
Одной из важных задач геофизических работ в геологическом разрезе является выделение различных видов пород, определение их мощности и глубины залегания, осуществление контроля и оперативное управление процессом бурения.
Настоящая дипломная работа включает в себя 6 разделов.
Цель работы – изучить геофизические возможности определения. величины Zэф и показать как наличие пористости в горных породах может повлиять на величину Zэф этих пород.
В разделе 1 дается характеристика геологического строения Шу-Сарысуйской урановой провинции.
В разделе 2 излагаются методика и интерпретация геофизических данных.
В разделе 3 подробно описывается методика гамма-гамма-каротажа, применяемого при определении Zэф.
В разделе 4 как в спец. главе данной работы определяется связь эффективного атомного номера с пористостью.
В разделе 5 излагаются материалы по охране труда и нормы радиационной безопасности.
В разделе 6 рассчитывается сметная стоимость и экономическая эффективность применения каротажа-Zэф.
Исследуются такие задачи:
1. Рассмотрение геологических сред сложного состава минералов и горных пород, к которым применимо понятие Zэф., характеризующее способность ослаблять гамма-лучи. Количественная оценка величины Zэф. геологических сред в диапазоне 9,2-18,5 ед. Изучение корреляционных связей Zэф. с содержанием основных породообразующих компонентов, возможности дифференциации геологического разреза по величине и обоснование требований к точности его определения.
2. Теоретические и экспериментальные исследования методических основ гамма-гамма каротажа с использованием низких энергий с целью выбора оптимальных режимов и условий измерения ( ширины и положения рабочих окон спектрометра, требований к стабильности аппаратуры, углов наклона коллиматоров к поверхности исследуемой среды, начальной энергии и активности источника гамма-излучения, скорости каротажа, обеспечивающих максимальную чувствительность и минимальную погрешность определения величины Zэф .во всем диапазоне изменения. Изучение зависимости интенсивности регистрируемого гамма-излучения от Zэф, плотности, промежуточного слоя между стенкой скважины и датчиком. Разработка способов устранения мешающих факторов.
3. Разработка и внедрение высокочувствительной методики непрерывного одновременного определения Zэф и микрокавернозности для расчленения геологических сред по валовому химическому составу в диапазоне 9,2-18,5 ед. Zэф,
с разрешением 0,1-0,2 ед.
4.Определение возможностей и перспектив применения методики определения величины Zэф для решения реальных геологических задач при разведке и поисках месторождений твердых полезных ископаемых. Оценка экономической эффективности от внедрения методики в практику геологоразведочных работ. ...

Системы автоматического и полуавтоматического управления полетом относятся в настоящее время к числу наиболее важных и стремительно развивающихся систем летательных аппаратов. Системы управления самолетов, вертолетов и других пилотируемых воздушных судов все в большей мере становятся комплексными, обеспечивающими все основные этапы полета. Эти системы в процессе функционирования объединяют многочисленные подсистемы, используют информацию от разнообразных датчиков. Задачи рационального построения систем управления, обеспечения надежности и безопасности полета, необходимой точности управления являются сложными и требуют привлечения эффективных научных методов.
Свойства пилотируемых летательных аппаратов как объектов автоматического управления также усложняются. Это вызвано возрастанием нестационарности характеристик, влиянием аэроупругости, жидкого топлива и рядом других факторов, проявляющихся наиболее сильно в перспективных конструкциях летательных аппаратов.
Все это сделало проектирование современных систем управления летательных аппаратов сложной и трудоемкой задачей. Надо заметить, что на всех этапах развития систем управления полетом для их проектирования привлекались последние достижения теории регулирования, вычислительной техники. Широко внедрены в практику проектирования бортовых систем управления структурный анализ и метод частотных характеристик, математическое и полунатурное моделирование. Однако все это уже не вполне отвечает возросшим задачам.
Одним из прогрессивных способов передачи и переработки информации является динамическая частотно-импульсная модуля¬ция (ДЧИМ). Включение динамического частотно-импульсного модулятора в систему автоматического управления летательным аппаратом придаёт ей новые свойства и открывает широкие возможности для её оптимизации при сохранении простоты тех-нической и алгоритмической реализации.
В первой главе дипломного проекта летательный аппарат рассмотрен как объект управления, выделен канал регулирования – боковое движение самолета. Рассмотрены существующие системы управления летательным аппаратом и приведен анализ современного состояния разработки и исследования систем автоматического управления с ДЧИМ. В завершение главы поставлены задачи исследования данного проекта.
Во второй главе подробно рассмотрены описание и принцип интегральных частотно-импульсных систем управления боковым движением воздушного судна, построены структурные модели данного класса систем. На базе структурных моделей получены математическое описание системы в классе функциональных рядов Вольтерра. Вольтерровские модели стали основой для получения приближенных различных по точности и трудоемкости вычислительных процедур линейных моделей цифровой системы управления боковым движением летательного аппарата.
Третья глава посвящена разработке методов синтеза интегральных частотно-импульсных систем управления боковым движением воздушного судна. Получены выражения для параметрического интегральных частотно-импульсных систем управления боковым движением воздушного судна с использованием вольтерровских и статистически линеаризованных моделей, доведенные до программной реализации.
В работе затронуты вопросы охраны труда и безопасности полетов. ....

Горные реки северного склона Жетысуского Алатау всё более активно вовлекаются в сферу хозяйственной деятельности человека. В этих условиях в настоящее время уделяется повышенный интерес к изучению гидрологического режима горных рек и в частности к максимальному стоку половодья. Вычисление максимальных расходов воды является одной из наиболее ответственных задач при проектировании гидротехнических сооружений, с их расчетной величиной связана эффективность этих сооружений. Так, завышение величины расчетного максимума вызовет неоправданно большие финансовые расходы, а преуменьшение – приводит к разрушению сооружений, к затоплению населенных пунктов, а зачастую и к человеческим жертвам. Выявление факторов, влияющих на формирование максимальных расходов половодья, и разработка методов расчёта элементов половодья представляет актуальную проблему народнохозяйственного значения. Основные трудности в её разрешении связаны с недостатком фактической информации и её качеством.
Цель работы состоит в выявлении основных факторов и закономерностей формирования максимального стока половодья в горах, расчёт его основных характеристик при наличии материалов наблюдений, а также проверка применимости методики расчёта максимальных расходов воды /1,2/ при отсутствии фактических данных для рек рассматриваемого района и её уточнение с использованием материалов за последние годы. Для достижения поставленной цели были решены следующие задачи:
- проанализированы условия и факторы формирования максимального стока рек Северного склона Жетысуского Алатау;
- собраны сведения об изученности максимального стока рек в исследуемом регионе;
- произведен сбор материалов по среднемесячным, среднегодовым и максимальным расходам;
- восстановлены пропуски в рядах наблюдений различными методами;
- проверены ряды на однородность;
- рассчитаны основные характеристики максимального стока при наличии материалов наблюдений и сопоставлены с данными, приведенными в «Ресурсах поверхностных вод»;
- построены кривые обеспеченности, по которым определены максимальные расходы воды различной обеспеченности;
- проведен анализ существующих методов расчёта максимальных расходов воды при отсутствии и недостаточности материалов наблюдений;
- рассчитаны максимальные расходы воды рек в рассматриваемых створах по методике /1,2/ при отсутствии материалов наблюдений, сопоставлены с характеристиками максимального стока, полученными по фактическим данным, и с данными, опубликованными в /1/ .
Методологической основой исследований является использование методики расчёта максимальных расходов воды весенне-летнего половодья для горных рек с питанием смешанного типа, учитывающей зависимость слоя стока половодья от средневзвешенной высоты, а также редукцию максимального модуля стока с возрастанием площади водосбора.
Научная новизна работы состоит в определении характеристик максимального стока горных рек Жетысуского Алатау и проверке применимости расчётной методики /1,2/ c использованием данных наблюдений за последние годы.....

Я растворяюсь в небе голубом
В ввысь парю орлом, расправив крылья.
с легкостью тулпаров златогривых Стремлюсь под шанырак, в наш общий дом.
Государственные символы – это гордость гражданина любой страны, ведь это не только художественные образы, но и глашатаи идеи осуществления государственной независимости.
Вглядываясь в символы своей страны, я растворяюсь в лазури бесконечного над землей и людьми неба, и вместе с гордым орлом, несущим с собою прозорливость, щедрость, высоту помыслов, взмываю к светилу, чтобы вместе с ним озарять нашу Родину. И так приятно лицезреть этот цвет безоблачного неба, мира и благополучия!....

Одним из государственных символов Казахстана является Герб. Герб имеет форму круга. В его центральной части расположен круг напоминающий верх юрты, он напоминает золотистое солнце. Еще на гербе изображенытулпары и пятиконечная звезда. Основные цвета золотистый и голубой. Все символы на гербе обозначают светлое будущее, дружбу народов Казахстана....

Вот уже двадцать лет национальной независимости моей Родины. И поэтому у моего государства есть свои символы – это флаг, герб, гимн, которые отражают независимость, свободу, национальность. Наш флаг голубого цвета. Это цвет безоблачного неба, Мира и благополучия. Золотое солнце с лучами – символ богатства и покоя, его лучи дружба всех народов проживающих в нашей стране. ....

Экономикалық өсу шетел инвестицияларының деңгейі жоғары және шағын және орта бизнесті барлық жерде қолдау негізінде отан-дық жекеменшік секторын дамыту мен бірге дамыған нарықтық эконо-микаЭға негізделінеді.
Қазақстанның ұзақ мерзімді болжауында пайда болатын жағдайларға тез қалыптасуға қабілеті бар шағын және орта көсіп-орындарында ЖIӨ-дің (жалпы ішкі өнім) 40-50% өндірілуі қажет.
Экономикалық өсуге қол жеткізу үшін экономикалық саясат-тың келесі он негізгі қағидаларын сақтау қажет.
1. Мемлекеттік экономикаға араласуының шектеулі болуы. Мемлекеттің міндеті шағын және орта бизнесті белсенді қолдай оты-рып нарықтық ережелерді құру оларды сақтауды қамтамасыз ету. Бірақта, өтпелі кезеңде, нарық әлі дами коймағандықтан мемлекеттің экономикаға араласу рөлі қажетті деңгейде болғаны жөн. Сондықтан жақын келешекте мемлекет нарықтық қатнастардың құқықтық және нормативтік базасын құруға, монополияға қарсы күресу сенімді шараларды жүргізуге, қажетті инфрақұры-лымды дамытуға қамтамасыз етуге белсенді қатысуы жөн.
2. Инфляцияны, бюджет тапшылығын төмендету жолымен, Ұлттық валютаны жағдайда және қорланудың жоғарғы нор-масы негізінде макроэкономиканы тұрақтандыру.
3. Бағаны нарықтандыру бұл Қазақстанда аяқталған процесс.
4. Жеке меншік институттарын жерге деген құқықтың, сондай-ақ меншік құқықтарын және келісім-шарттардың орындалуын қорғайтьш заң жүйесін құрудың есебінен нығайту.
5. Кәсіпорындарды жекешелендіру. Бұл процеске негізінен аяқталған. Бірақта енді акциялардың айналымы процесін дәл реттеу және стратегиялық сипаттағы кәсіпорындарда акциялардың мемлекеттік пакеттерін орынды пайдалану қажет.
6. Ашық экономика және еркін сауда құру. Бұл жағдайда (келесіні ескеру қажет) біздің ұлттық қамтамасыз қазыр жас әрі әлсіз, сондықтан оны қорғау және нығайту мемлекеттің міндеті.
7. Өзіміздің энергетикалық және өзге де табиғи ресурстарымызды игеруді жалғастыру. Оның мақсаты - экспорттан экономикалық өрлеумен қатар елдің саяси тұрақтылығына, сондай-ақ оның ұлттық қауіпсіздік қамтамасыз етуге жәрдемдесетін табыс алу.
8. Шетел инвестицияларын тиісінше қорғау. Қазақстан тартылған шетел инвес-тицияларының көлемі мен сапасы бойынша басты орынға шығуы үшін нақты іс-қимыл қажет. Шетел инвестициялары негізінен табиғи ресурстарды игеруге, ин-фрақұрылымды дамытуға, аймақаралық ірі көлік және информациялық ор-талықтар салуға жұмсалады. Бұл болса экономикалық өсуді, әлеуметтік өрісті дамытуға, және Қазақстанның халықаралық қоғамға интеграциялануын қамтамасыз етеді ....

Энергетикалық ресурстарға барлық механикалық, химиялық және физикалық энергия көздерін жатқызуға болады. Энергетикалық ресурстар олардың табиғатына, алу жолдарына және басқа да нышанына (белгісіне) байланысты топтастырылады (1-ші кесте).
1-ші кесте. Энергетикалық ресурстардың топтастырылуы
Бастапқы қоры Екінші қоры
Сарқылатын (көмір, мұнай, тақтатас, табиғи газ, жанғыш заттар)
Сарқылмайтын немесе қайтадан орнына келетін (ағаш, гидроэнергия, жел және күн энергиясы, геотермальдық энергия, жертезек, термоядерлық энергия) Көмірді іріктегенде және байытқанда шыққан қосымша өнімдер; гудрон, мазут және мұнай өңдегенде шыққан қалдық өнімдер; ағаш дайындағанда шыққан жаңқалар, тамырлар, бұталар.

Жанғыш газдар (домна, кокс); тастанды газдардың жылуы; салқындату жүйесінен шыққан ыстық су; күш беретін тастанды буы

Қатты органикалық отын және уран ресурстарының көп мөлшері өнеркәсібі дамыған елдердің жерінде болса, мұнай ресурстары мен гидроэнергия негізінде дамып келе жатқан Азия, Африка және Латын Америка елдерінде.
Жер қойнауындағы отын қоры болып, көмір, мұнай, газ және уран рудалары саналады. Көмірдің дүниежүзілік қоры 9-11 трлн. тонна (шартты отын түрінде), оның ішінде 50% (6 трлн. т) ТМД елдерінің жерінде шоғырланған. Жылына орта есеппен пайдалануға жерден алынатын мөлшер 4,2 млрд.тонна....

Экономиканың өсуі көбінесе тұтынудың жаңа түрлерін қанағаттандыру қабілеті болып табылады. Сонымен қатар ірі әлеуметтік экономикалық мәселелерді шешуге бағытталады. Сондықтан экономикалық теория «экономикалық өсу» категориясына теориялық және практикалық тұрғыдан ерекше мән береді.
Экономикалық өсу деп нені түсіндіруге болады?
Экономикалық өсу ұлғаймалы ұдайы өндірістің болуымен түсіндіріледі: бұл жыл сайынғы, қоғамдық өнімнің сандық әрі сапалық артуы және олар екі топтан: өндіріс құралдары мен тұтыну құралдарынан тұрады. Жыл сайынғы қоғамдық өнім көлемінің өсуі ұлғаймалы ұдайы өндірістің экстенсивті типіне немесе ұлғаймалы ұдайы өндірістің интенсивті типі негізінде дамиды.
Ұлғаймалы ұдайы өндірістің экстенсивті типінде өнім шығаруды екі есеге арттыру үшін, жұмыскер саны және өндірістік қорлары екі есе ұлғаюы қажет.
Ұлғаймалы ұдайы өндірістің интенсивті типінде осындай нәтижеге жұмыс күшін және өндірістік қорларды дұрыс қолдану арқылы қол жеткізуге болады.
Практикада бұл ұлғаймалы өндірістің типтерін белгілі арақатынаста немесе бірін- бірі толықтыратын жағдайда кездестіреміз. Қазіргі жағдайда, ҒТР жағдайында, өндірістің интенсификациялануының негізінде барлық дамыған елдерде экономикалық өсудің жаңа сапасы қалыптасты: ал техникалық жарақтандыру мен еңбек өнімділігінің өсуі, ресурстарды қамтамасыз ету, қаржы қайтарымының көтерілуі негізінде жүзеге асады.
Ұлғаймалы ұдайы өндірістің қайнар көзі қосымша құн болып табылады, осы мақсатқа ол күрделі қаржы ретінде жұмсалады. Алайда рыноктық механизмнің сұранымы мен ұсынымы жағдайында мұның өзі жеткіліксіз.
Сұранымның қалыпты жағдайындағы экономикалық өсудің экстенсивті типін алатын болсақ, мұнда ерекше қиындық туа қоймайды. Экономиканың жеткілікті қарқынды дамуы сол кезге дейін жүзеге асуы мүмкін қоғам қай уақытта экстенсивті өсудің шектеулі кедергілерімен жолыққанша. Ондай кедергілерге табиғи ресурстардың қосымша жетіспеушілігін жатқызамыз.
Әдетте, бұл жағдайда туындаған кедергілер шаруашылық айналымына жекелеген, қоймалы емес пайдалы қазбаларды қосу есебінен жабылады және бұл ресурстарды қымбаттатады. Өңделген кезінде ресурстар құнының бірлігі нәтижесінде түпкі өнімнің өсуін өте аз береді. Оның тиімділігінің төмендегенінде экономикадағы пропорциональдылық өзгереді және экономикалық өсу қарқыны төмендей бастайды.
Сұранымның өсу жағдайында табиғи ресурстар мүмкіндігі мәселесі одан әрі қиындай түседі, сондықтан экономикалық өсу бірқатар факторларға байланысты:
- табиғат ресурстарының саны мен сапасына;
- еңбек ресурстарының саны мен сапасына;
- капитал ресурстарына;
- қолда бар технологияға.....

Су - маңызды табиғи ресурс. Ол тіршілік негізін құрайтын зат алмасу процестерінде маңызды роль атқарады. Әсіресе, ауыл шаруашылығы мен өндірістегі маңызы зор. Ал оның адам, жануар және өсімдіктердің тіршілігіндегі ролі жалпыға мәлім. Көптеген тірі ағзалар үшін су мекен ету ортасы болып табылады.
Қалалардың, өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының қарқынды түрде дамуы, егістік алқаптар ауданының артуы, халықтың мәдени-тұрмыстық жағдайының жақсаруы және басқа да көптеген факторлар сумен қамтамасыз ету мәселесін қиындата түсуде.
Суға деген қажеттілік өте зор жэне жыл сайын арта түсуде. Жер шарын сумен қамтамасыз етудің жылдық шығымы 3300-3500 км3 құрайды. Соның ішінде 70% ауыл шаруашылығында қолданылады.
Суды көп пайдаланатын өндірістер: химия жэне целлюлоза-қағаз жасау өнеркәсібі, қара және түсті металлургия. Энергетиканьщ дамуы да суды пайдаланудың күрт артуына әкеледі. Су, әсіресе, мал шаруашылығы саласына, халықтың тұрмыстық қажеттілігіне өте көп шығындалады. Шаруашылық-тұрмыстық қажеттілікке жұмсалған судың көп бөлігі қайтадан өзендер мен тұщы су қоймаларына келеді.
Бүгінгі таңда тұщы су тапшылығы дүниежүзілік проблема болып отыр. Суға деген өндіріс және ауыл шаруашылығы қажеттілігінің артуы барлық елдердің, дүние жүзінің ғалымдарын бұл мәселені шешудің алуан түрлі әдістерін қарастыруға мәжбүр етуде.
Қазіргі уақытта су ресурстарын тиімді пайдаланудың мынадай бағыттары анықталды: тұщы су ресурстарын молайту жэне толық пайдалану, тұщы суды аз пайдаланатын жэне су қоймаларды ластамайтын жаңа технологаялық процестерді табу. ....