Сәулелену түрлері. Физика, 11 сынып, презентация.

Сабақ тақырыбы :

Бөлім : Атомдық және кванттық физика

11 сынып

Сабақ мақсаты

11.8.1.1 - сәулелену көздері мен түрлерін жүйелеу

Бағалау критерийлері

- сәулеленудің түрлерін біледі;

- қандай жағдайда атом энергиясын шығаратынын түсіндіреді

- сәулеленудің түрлеріне мысалдар келтіреді

- әр түрлі сәулелену себептерін түсіндіреді;

- сәулелену түрлерінің арасындағы айырмашылықтарды түсіндіреді

Жұптық жұмыс

Жұппен талқылауға арналған сұрақтар

1.Электромагниттік өріс дегеніміз не?

2.Электромагниттік толқын дегеніміз не?

3. Көрінетін жарық дегеніміз не?

4. Электромагниттік толқынның шығуы үшін қандай жағдайлар қажет?

5. Атомның құрылысы қандай?

Білімді жаңғырту

Кеңістікте таралатын периодты түрде өзгеретін электромагниттік өрісті электромагниттік толқын деп атайды.

Электромагниттік өріс дегеніміз бір-бірімен ажырамас байланысқан электрлік және магниттік өрістердің жиынтығы.

Жарық - белгілі бір (оптикалық) диапазонды электромагниттік толқын.

Электрмагниттік толқындар зарядталған бөлшектердің үдемелі қозғалысы кезінде таралады.

өзін-өзі бағалау

1. Энергияның сақталу заңын тұжырымдаңыз.

2. Біз шексіз қозғала аламыз ба, ол үшін не істеу керек?

3. Барлық денелер неден тұрады?

4. Денелер неден жасалады?

5. Атом - қоршаған әлемнің бөлшегі. Ол үшін энергияның сақталу заңы орындалды ма?

6. Сіз «сәулелену» ұғымын қалай байланыстырасыз?

Заттың сәулеленуі

Атом сәуле шығару үшін ол «қозғалуы» керек, яғни оған энергия берілуі керек

Жылулық сәулелену

Атомдар бір-бірімен соқтығысқан кезде, кинетикалық энергияның бір бөлігі «атомдардың қозуына» жұмсалады

Сәуле шығаруда атом энергиясының жоғалуы дененің атомдарының жылу қозғалысының энергиясымен толтырылады

Электролюминесценция

Электрондардың кинетикалық энергиясы соқтығысу кезіндегі газ атомдарының «қозуына» жұмсалады.

Жартылай өткізгіштер мен кристаллофосфорларда байқалатын, электр тогының немесе электр өрісінің әсерінен атомдары қозған жағдайға өткенде байқалатын сәулелену

Полярлық сәулелер Көшедегі жарнама

Катодолюминесценция

Электрондардың кинетикалық энергиясы қатты денелердің атомдарын «қоздыруға» жұмсалады.

жылдам электрондармен сәулелендірілген (катод сәулелері)

заттың сәулеленуінде (люминесценциясында) болатын физикалық құбылыс

Хемилюминесценция

Химиялық реакциялардың энергиясы атомдардың «қозуына» жұмсалады

Химиялық әсерден немесе химиялық реакция нәтижесінде пайда болған денелердің сәулеленуі

Хемилюминесценция

Химиялық әсерден немесе химиялық реакция нәтижесінде пайда болған денелердің сәулеленуі

Фотолюминесценция

Түскен сәуленің энергиясы атомдардың «қозуына» кетеді

жарық жұтылғаннан кейін пайда болатын заттың жылулық емес сәулеленуі

Фотолюминесценция

С.И.Вавилов күндізгі жарық лампаларында фотолюминесценция құбылысын қолдануды ұсынды

Топтық жұмыс

Құрал-жабдықтар: ноутбук, А-3 парағы, қарындаштар, фломастерлер.

Тапсырма: Сәулеленудің бір түріне арналған постер жасаңыз

Топтық жұмыстың бағалау парағы

Тест жауаптары

1- 3

2- 5

3- 1

4- 2

5- 4

6- 2

Үй тапсырмасы

Сәулелену түрі бойынша кесте толтырыңыз

https://videouroki.net/

http://www.myshared.ru/slide/69637/